1. Vickery, Michael. Cambodia and Its Neighbors in the 15th Century. ARI Working Paper No. 27. Singapore: Asia Research Institute, National University of Singapore, 2004. ari.nus.edu.sg (ใช้อ้างอิงตำแหน่งกษัตริย์เขมรในจารึก ลำดับรัชกาลปลายเมืองพระนคร และหลักฐานคณะทูตเขมรไปจีนต่อเนื่องหลังช่องว่างจารึก)
2. Vickery, Michael. Cambodia after Angkor: The Chronicular Evidence for the Fourteenth to Sixteenth Centuries. Ph.D. dissertation, Yale University, 1977. (ใช้อ้างอิงข้อสรุปว่าเนื้อหาพงศาวดารกัมพูชาช่วงพุทธศตวรรษที่ 19-21 ไม่น่าเชื่อถือ เพราะถูกยืมหรือลอกมาจากยุคอื่น)
3. Buckley, Brendan M., Kevin J. Anchukaitis, Daniel Penny, Roland Fletcher, Edward R. Cook, Masaki Sano, Le Canh Nam, Aroonrut Wichienkeeo, Ton That Minh, and Truong Mai Hong. "Climate as a contributing factor in the demise of Angkor, Cambodia." Proceedings of the National Academy of Sciences 107, no. 15 (2010): 6748-6752. doi.org/10.1073/pnas.0910827107 (ใช้อ้างอิงหลักฐานภัยแล้งยาวนานจากวงปีต้นไม้ที่เป็นปัจจัยหนึ่งซ้ำเติมความเสื่อมของระบบชลประทานเมืองพระนคร)
4. Penny, Dan, Tegan Hall, Damian Evans, and Martin Polkinghorne. "Geoarchaeological evidence from Angkor, Cambodia, reveals a gradual decline rather than a catastrophic 15th-century collapse." Proceedings of the National Academy of Sciences 116, no. 11 (2019): 4871-4876. pmc.ncbi.nlm.nih.gov (ใช้อ้างอิงหลักฐานว่าความเข้มข้นของการใช้พื้นที่เมืองพระนครลดลงอย่างค่อยเป็นค่อยไป ไม่ใช่การล่มสลายฉับพลันจากศึกอยุธยา พ.ศ. 1974)
5. Klassen, Sarah, Damian Evans, Roland Fletcher, Christophe Pottier, Miriam T. Stark, et al. "Diachronic modeling of the population within the medieval Greater Angkor Region settlement complex." Science Advances 7, no. 19 (2021): eabf8441. science.org (ใช้อ้างอิงตัวเลขประมาณประชากรเมืองพระนครใหญ่ราว 700,000-900,000 คนในช่วงรุ่งเรืองสุด)
6. Changmai, Piya, Ron Pinhasi, Michael Pietrusewsky, Miriam T. Stark, Rona Michi Ikehara-Quebral, David Reich, and Pavel Flegontov. "Ancient DNA from Protohistoric Period Cambodia indicates that South Asians admixed with local populations as early as 1st-3rd centuries CE." Scientific Reports 12, article 22507 (2022). doi.org/10.1038/s41598-022-26799-3 (ใช้อ้างอิงหลักฐานพันธุกรรมโบราณคดีจากนครบุรีที่แสดงความสืบเนื่องของประชากรในพื้นที่นี้กับชาวกัมพูชาปัจจุบันยาวนานเกือบ 2,000 ปี)
7. Changmai, Piya, Kitipong Jaisamut, Jatupol Kampuansai, Wibhu Kutanan, N. Ezgi Altınışık, Olga Flegontova, Angkhana Inta, Eren Yüncü, Worrawit Boonthai, Horolma Pamjav, David Reich, and Pavel Flegontov. "Indian genetic heritage in Southeast Asian populations." PLOS Genetics 18, no. 2 (2022): e1010036. doi.org/10.1371/journal.pgen.1010036 (ใช้อ้างอิงคำอธิบายที่ถูกต้องของสายพันธุกรรมออสโตรนีเซียนในชาวเขมร ซึ่งเข้ามาผ่านชาวจามในรัชกาลพระเจ้าชัยวรมันที่ 7 ไม่ใช่ต้นกำเนิดหลักของชาวเขมร)
8. Nhim Sotheavin. "Factors that Led to the Change of the Khmer Capitals from the 15th to 17th Century." Renaissance Culturelle du Cambodge 29. Tokyo: Institute of Asian Cultures, Sophia University. dept.sophia.ac.jp (PDF) (ใช้อ้างอิงจารึกพระจันทราชาและพระสัตถาบูรณะนครวัดในพุทธศตวรรษที่ 21)
9. Cœdès, George. "La date d'exécution des deux bas-reliefs tardifs d'Angkor Vat." Journal Asiatique 250, no. 2 (1962): 235-248. (ต้นทางของหลักฐานจารึกพระจันทราชาบูรณะภาพสลักนครวัด พ.ศ. 2089-2107 ที่ญึม สุธาวินท์และวิกเกอรีต่างก็อ้างอิงถึง)
10. Huber, Édouard. "Études indochinoises." Bulletin de l'École française d'Extrême-Orient 5, no. 1 (1905): 168-184. doi.org/10.3406/befeo.1905.2635 (ใช้อ้างอิงข้อสังเกตว่าตำนานพระเจ้าแตงหวานมีโครงเรื่องคล้ายกับตำนานพม่าเรื่องพระเจ้าญองอู้ ซอยะฮ่าน)
11. Norén-Nilsson, Astrid. "Performance as (re)incarnation: The Sdech Kân narrative." Journal of Southeast Asian Studies 44, no. 1 (2013): 4-23. cambridge.org (ใช้อ้างอิงตัวอย่างตำนานลักษณะเดียวกันในประวัติศาสตร์เขมรยุคหลังที่ถูกเรียบเรียงขึ้นภายหลังเพื่อวัตถุประสงค์ทางการเมือง)
12. Antelme, Michel. "Quelques hypothèses sur l'étymologie du terme 'Khmer'." Péninsule 37, nouvelle série (1998): 157-192. angkordatabase.asia (ใช้อ้างอิงรูปคำเรียกชนชาติเขมรในเอกสารจาม จีน และอาหรับ ตั้งแต่ก่อนพุทธศตวรรษที่ 16 หน้า 157-158 และ 161 การเปลี่ยนจาก kmer เป็น khmer และการสลับ k กับ kh ในพยัญชนะควบ หน้า 158 และ 180 ข้อสังเกตว่าในหลักฐานรุ่นแรก kmer ปรากฏเป็นชื่อเรียกข้ารับใช้)
13. ศานติ ภักดีคำ. "'เขมร' 'กัมพูชา' และ 'ขอม' ในหลักฐานเขมร." แถลงงาน คณะกรรมการชำระประวัติศาสตร์ไทย พุทธศักราช 2564, หน้า 133-144. finearts.go.th (PDF) (ใช้อ้างอิงจารึก Ka 64 ที่มีคำว่า "เขมร" เก่าแก่ที่สุด หน้า 134-135 คำอ่านและคำแปล กฺญุํ เกฺมรฺ และ เกฺมรฺ ในจารึก K.11 K.18 หน้า 135 เขฺมรฺ ในจารึก K.366 และ K.227 หน้า 138 การไม่พบคำว่า "ขอม" ในจารึกเขมรโบราณและที่มาจากคำว่า "กโรม" หน้า 140 ขอม ในจารึกวัดศรีชุม และหน้า 142-143 การใช้คำว่า "ขอม" และ "เมืองขอม" ในเอกสารสมัยอยุธยา)
14. Jenner, Philip N. A Dictionary of Pre-Angkorian Khmer. Pacific Linguistics 597. Canberra: Australian National University, 2009. ANU Open Research (ใช้อ้างอิงความหมายของ kmer และเชิงอรรถที่ยกความเห็นของเพา สาวรส หน้า 73 การปรากฏของ kmer ในจารึก K.18 และ K.11 ชื่อข้ารับใช้ ku syāṃ ในจารึก K.557/600 และ K.154 และรูปก่อนพระนคร kñuṃ kmocc kmau kmi)
15. Jenner, Philip N. A Dictionary of Angkorian Khmer. Pacific Linguistics 598. Canberra: Australian National University, 2009. PDF (Angkor Database) (ใช้อ้างอิงรูปสมัยพระนคร khñuṃ khmoc khmau khmi ที่เจนเนอร์เทียบกับรูปก่อนพระนคร)
16. Nufus, Asri Hayati. "Kehadiran Orang India di Jawa: Tinjauan Data Prasasti Abad XI–XV Masehi." AMERTA 42, no. 2 (2024): 81-100. doi.org/10.55981/amt.2024.3870 (ใช้อ้างอิงข้อความรายชื่อ wārgga kilalān ในจารึกจาเน ค.ศ. 1021 และการตีความ kmir ว่าชาวเขมร ṛměn ว่าชาวมอญ)

17. Chandler, David P. A History of Cambodia, 4th edition. Boulder, CO: Westview Press, 2008. angkordatabase.asia (PDF) (ใช้อ้างอิงภาพรวมการเปลี่ยนผ่านหลังยุคพระนคร และข้อโต้แย้งของ Wolters ที่ไม่ให้มองเป็นการล่มสลายฉับพลัน)
18. Jenner, Philip N., and Doug Cooper. A Dictionary of Middle Khmer. Pacific Linguistics 633. Canberra: Pacific Linguistics, 2011. (ใช้อ้างอิงหลักฐานความต่อเนื่องของภาษาเขมรผ่านจารึกภาษาเขมรกลางกว่า 60 หลักตั้งแต่ ค.ศ. 1433)
19. Mak Phoeun. Chroniques royales du Cambodge (des origines légendaires jusqu'à Paramarājā), vol. 1. Paris: École française d'Extrême-Orient, 1984. (ใช้อ้างอิงรายละเอียดตำนานพระเจ้าแตงหวานตามพระราชพงศาวดารกัมพูชา และปัญหาความซ้ำซ้อนของปีเหตุการณ์)
20. Mak Phoeun. Histoire du Cambodge: de la fin du XVIe siècle au début du XVIIIe. Paris: Presses de l'École française d'Extrême-Orient, 1995. (ใช้อ้างอิงการยอมรับทางวิชาการว่าพระเจ้าแตงหวานเป็นบุคคลในตำนาน ไม่ใช่ประวัติศาสตร์ที่ยืนยันได้)
21. ฌีโต, มาดแลน (Madeleine Giteau). ประวัติเมืองพระนครของขอม (Histoire d'Angkor). แปลโดย ม.จ. สุภัทรดิศ ดิศกุล. กรุงเทพฯ: มติชน, 2566. (ต้นฉบับภาษาฝรั่งเศสตีพิมพ์ครั้งแรก ค.ศ. 1974) (ใช้อ้างอิงว่าพระบรมนิพพานบทเป็นกษัตริย์องค์แรกหลังช่องว่างจารึกที่พงศาวดารบันทึกไว้จริง แยกจากตำนานพระเจ้าแตงหวานผู้เป็นบิดา)
22. Harris, Ian. Cambodian Buddhism: History and Practice. Honolulu: University of Hawai'i Press, 2008. jstor.org (ใช้อ้างอิงความเชื่อมโยงของตำนานพระเจ้าแตงหวานกับการเปลี่ยนผ่านทางศาสนาจากฮินดูสู่พุทธเถรวาท)

23. Zhou Daguan (โจว ต๋ากวาน). A Record of Cambodia: The Land and Its People. แปลโดย Peter Harris. เชียงใหม่: Silkworm Books, 2007. (ต้นฉบับภาษาจีน 真臘風土記 พ.ศ. 1840/ค.ศ. 1297) (ใช้อ้างอิงบันทึกร่วมสมัยเรื่องทาสในครัวเรือนของคนมั่งมีชาวเขมรที่ส่วนใหญ่เป็นคนต่างเผ่า)
24. ประชุมพงศาวดาร ภาคที่ 71 (พระราชพงศาวดารเขมร ฉบับแปลไทย). th.wikisource.org (ใช้อ้างอิงว่าพงศาวดารฉบับแปลนี้เรียกกษัตริย์องค์ใหม่ว่า "พระเจ้าสุริโยพันธุ์" ไม่ใช่ "พระเจ้าแตงหวาน" ซึ่งเป็นเพียงฉายาจากอาชีพเดิม)
25. Cœdès, George. Inscriptions du Cambodge เล่ม 5. Hanoi, Paris: École française d'Extrême-Orient, 1953. zenodo.org (ใช้อ้างอิงหน้า 288-291 ศิลาจารึกวัดภู K.366 ศักราช และข้อความ tai sau khmer ในด้าน A บรรทัด 27)
26. DHARMA. Stela of Tuol Prasat (K. 1247) (ใช้อ้างอิงคำอ่าน kñuṁ kmer ตำแหน่งในจารึก และการกำหนดอายุจากรูปอักษร)

27. "Siamese-Cambodian Wars." EBSCO Research Starters. ebsco.com (ใช้อ้างอิงตัวอย่างรัชกาลพระสัตถาที่ 1 ยกทัพยึดเมืองเพชรบุรีของสยามได้สำเร็จราว พ.ศ. 2123-2124)
28. "Cambodia's King Trasak Paem 'is just a fictional monarch'." Khmer Times. khmertimeskh.com (ใช้อ้างอิงความเห็นนักวิชาการกัมพูชาปัจจุบันที่มองว่าพระเจ้าแตงหวานเป็นเพียงกษัตริย์ในตำนาน)

29. "ตำนาน 'คำสาปชัยวรมัน' สาป 'นายแตงหวาน' สาปไว้อย่างไร จากทาสสู่กษัตริย์ จริงหรือ?" Sanook. sanook.com (ใช้เป็นตัวอย่างการนำตำนานไปตีความว่าชนชาติเขมรปัจจุบันเปลี่ยนแปลงไปจากผู้สร้างเมืองพระนคร)
30. "คนสยามสร้างนครวัด...หลักฐานด้านภาษาและสีผิว." MGR Online. mgronline.com (ใช้เป็นตัวอย่างข้ออ้างที่ตีความสีผิว คำนับเลข และตำนานพระเจ้าแตงหวานว่าเป็นหลักฐานว่าชนชั้นปกครองเมืองพระนครเป็นคนสยามและเขมรเป็นทาส ใช้หักล้างในหัวข้อที่ 8)

ติดตามอัปเดตของบล็อกได้ที่แฟนเพจ

2026年

2025年

2024年

2023年

2022年