φυβλαςのβλογ
phyblasのブログ



หลักการเขียนทับศัพท์ภาษาลาว
เขียนเมื่อ 2022/04/20 01:12
แก้ไขล่าสุด 2022/06/09 18:33
หน้านี้จะว่าด้วยหลักการทับศัพท์คำหรือชื่อภาษาลาวมาเป็นภาษาไทย

ภาษาลาวนั้นแต่ไหนแต่ไรก็ใกล้เคียงกับภาษาไทยมากอยู่แล้ว อีกทั้งโดยรวมแล้วยังเรียบง่ายกว่า ดังนั้นการทับศัพท์ภาษาลาวนั้นโดยพื้นฐานแล้วก็คือเป็นเทียบอักษรแบบตัวต่อตัวไปเลยนั่นเอง หากไม่คิดในรายละเอียดปลีกย่อยแล้วไม่ว่าจะถอดตามเสียงหรือถอดตามรูปก็ไม่ต่างกัน

ดังนั้นในที่นี้จะใช้เป็นระบบการถอดตามรูป ทั้งพยัญชนะ สระ และวรรณยุกต์



พยัญชนะ

ภาษาลาวประกอบไปด้วยพยัญชนะ ๒๗ ตัว ดังนี้

อักษร IPA ทับศัพท์ ตัวอย่าง
/k/ ກິນ = กิน
/kʰ/ ຂ້ອຍ = ข้อย
/kʰ/ ຄົງ = คง
/ŋ/ ງານ = งาน
/tɕ/ ໃຈ = ใจ
/s/ ເສຍ = เสีย
/s/ ຊີມ = ซิม
/ɲ/ ຍ່າງ = ญ่าง
/d/ ເດີ = เดอ
/t/ ໄຕ = ไต
/tʰ/ ຖືກ = ถืก
/tʰ/ ທີ່ = ที่
/n/ ນີ້ = นี้
/b/ ບົດ = บด
/p/ ປ້າ = ป้า
/pʰ/ ໃຜ = ใผ
/f/ ຝົນ = ฝน
/pʰ/ ເພິ່ນ = เพิ่น
/f/ ຟ້າວ = ฟ้าว
/m/ ມາ = มา
/j/ ຢ່າງ = ย่าง
/r/ ຣູປີ = รูปี
/l/ ແລະ = และ
/w/ ວັດ = วัด
/h/ ຫ້ອງ = ห้อง
/ʔ/ ແອວ = แอว
/h/ ຮັດ = ฮัด



ให้ระวังว่า ຍ (ญ) กับ ຢ (ย) นั้นจะคล้ายกัน แต่ต่างกันตรงที่ ຢ (ย) หางยาวกว่า และในภาษาลาวถือว่าแทนหน่วยเสียงต่างกัน ไม่เหมือนภาษาไทยที่ "ญ" อ่านเหมือน "ย"

เพียงแต่ว่าในกรณีที่เป็นตัวสะกด แม้จะเป็น ຍ ก็ให้เขียนเป็น "ย" เช่น ກາຍ ถอดเป็น "กาย" ไม่ใช่ "กาญ" เพราะจะเขียนเป็น "ญ" เมื่อเป็นพยัญชนะต้นเท่านั้น เช่น ຍຸດ ถอดเป็น "ญุด"

อักษร ຣ (ร) นั้นปกติจะใช้แค่ในคำยืมภาษาต่างประเทศเท่านั้น ในขณะที่คำที่เป็น "ร" ในภาษาไทยจะกลายเป็น ລ (ล) หรือ ຮ (ฮ) ในภาษาลาว

นอกจากนี้แล้วอักษรต่ำเดี่ยวจะมีรูป ห นำดังนี้

รูปเขียนแยก รูปเขียนรวม ทับศัพท์ ตัวอย่าง
ຫງ   หง ຫງາຍ = หงาย
ຫຍ   หญ ຫຍັງ = หญัง
ຫນ หน ໜ່ວຍ = หน่วย
ຫມ หม ໝູ່ = หมู่
ຫລ ຫຼ หล ຫຼາຍ = หลาย
ຫວ   หว ໄຫວ = ไหว

สำหรับ "หน" "หม" "หล" นั้นมีรูปเขียนที่รวมเอาอักษร ๒ ตัวมาอยู่เป็นตัวเดียวกัน โดยปกติจะใช้รูปเขียนรวม แต่ก็อาจเจอการใช้รูปเขียนแยกอยู่บ้าง



สระ

สระในภาษาลาวนั้นจะมีรูปเขียนต่างกันระหว่างมีตัวสะกดกับไม่มีตัวสะกด เช่นเดียวกับในภาษาไทย แต่บางตัวก็มีความต่างจากภาษาไทยจึงอาจต้องระวังในรายละเอียด

ตารางต่อไปนี้จะแสดงสระต่างๆ โดยใช้พยัญชนะ ຮ (ฮ) เป็นฐาน

สระ IPA ทับศัพท์ ตัวอย่าง
ไร้ตัวสะกด มีตัวสะกด ไร้ตัวสะกด มีตัวสะกด ไร้ตัวสะกด มีตัวสะกด
ຮະ ຮັ_ /a/ ฮะ ฮั_ ຈະ = จะ ຈັນ = จัน
ຮາ ຮາ_ /aː/ ฮา ฮา_ ກາ = กา ຈານ = จาน
ຮິ ຮິ_ /i/ ฮิ ฮิ_ ຕິ = ติ ມິດ = มิด
ຮີ ຮີ_ /iː/ ฮี ฮี_ ມີ = มี ມີດ = มีด
ຮຶ ຮຶ_ /ɯ/ ฮึ ฮึ_   ຂຶ້ນ = ขึ้น
ຮື ຮື_ /ɯː/ ฮือ ฮื_ ຄື = คือ ຂືນ = ขืน
ຮຸ ຮຸ_ /u/ ฮุ ฮุ_ ດຸ = ดุ ດຸດ = ดุด
ຮູ ຮູ_ /uː/ ฮู ฮู_ ຢູ່ = ยู่ ດູດ = ดูด
ເຮິ ເຮິ_ /ɤ/ เฮอะ เฮิ_ ເພິ = เพอะ ເງິນ = เงิน
ເຮີ ເຮີ_ /ɤː/ เฮอ ເຜີ = เผอ ເກີດ = เกิด
ເຮະ ເຮັ_ /e/ เฮะ เฮ็_ ເຕະ = เตะ ເຫັດ = เห็ด
ເຮ ເຮ_ /eː/ เฮ เฮ_ ເທ = เท ເຫດ = เหด
ແຮະ ແຮັ_ /ɛ/ แฮะ แฮ็_ ແປະ = แปะ  
ແຮ ແຮ_ /ɛː/ แฮ แฮ_ ແປ = แป ແນວ = แนว
ໂຮະ ຮົ_ /o/ โฮะ ฮ_ ໂຕະ = โตะ ຄົນ = คน
ໂຮ ໂຮ_ /oː/ โฮ โฮ_ ໂຕ = โต ໂຄນ = โคน
ເຮາະ ຮັອ_ /ɔ/ เฮาะ ฮ็อ_ ເພາະ = เพาะ ລັອກ = ล็อก
ຮໍ ຮອ_ /ɔː/ ฮอ ฮอ_ ພໍ່ = พ่อ ຮ້ອນ = ฮ้อน
ເຮຍ ຮຽ_ /iə/ เฮีย เฮีย_ ເມຍ = เมีย ຮຽນ = เฮียน
ເຮືອ ເຮືອ_ /ɯə/ เฮือ เฮือ_ ເມືອ = เมือ ເຮືອນ = เฮือน
ຮົວ ຮວ_ /uə/ ฮัว ฮว_ ມົວ = มัว ຄວນ = ควน
ຮຳ   /am/ ฮำ   ນຳ = นำ     
/ai/ ไฮ ໄປ = ไป
/ai/ ใฮ ໃກ້ = ใก้
ເຮົາ /ao/ เฮา ເວົ້າ = เว้า



วรรณยุกต์

ภาษาลาวประกอบด้วยรูปวรรณยุกต์ ๔ แบบเหมือนในภาษาไทย คือ

เขียน ชื่อเรียก ทับศัพท์
ไม้เอก
ไม้โท
ไม้ตรี
ไม้จัตวา

เพียงแต่ว่าปกติแล้วไม้ตรีกับไม้จัตวาจะใช้น้อยมาก ส่วนใหญ่จะใช้แค่ไม้เอกกับไม้โทเป็นหลัก

สำหรับหลักการผันวรรณยุกต์ในภาษาลาวนั้นจะต่างจากในภาษาไทย แต่ในที่นี้จะไม่ขอกล่าวถึง ให้ถอดตามรูปวรรณยุกต์ได้เลย



ตัวอย่าง

ชื่อเขตการปกครองในประเทศลาว แขวงต่างๆ (เทียบเท่ากับจังหวัด)

ชื่อในภาษาลาว เขียนทับศัพท์ ชื่อแปลไทย
ຄໍາມ່ວນ คำม่วน คำม่วน
ຈໍາປາສັກ จำปาสัก จำปาศักดิ์
ຊຽງຂວາງ เซียงขวาง เชียงขวาง
ໄຊຍະບູລີ ไซยะบูลี ไชยบุรี
ໄຊສົມບູນ ไซสมบูน ไชยสมบูรณ์
ເຊກອງ เซกอง เซกอง
ບໍລິຄໍາໄຊ บอลิคำไซ บอลิคำไซ
ບໍ່ແກ້ວ บ่อแก้ว บ่อแก้ว
ຜົ້ງສາລີ ผ้งสาลี พงสาลี
ວຽງຈັນ เวียงจัน เวียงจันทน์
ສາລະວັນ สาละวัน สาละวัน
ສະຫວັນນະເຂດ สะหวันนะเขด สุวรรณเขต
ຫຼວງນ້ຳທາ หลวงน้ำทา หลวงน้ำทา
ຫຼວງພະບາງ หลวงพะบาง หลวงพระบาง
ຫົວພັນ หัวพัน หัวพัน
ອັດຕະປື อัดตะปือ อัตตะปือ
ອຸດົມໄຊ อุดมไซ อุดมไซ





ชื่อเมืองในประเทศลาว (ยกเว้นที่ซ้ำกับชื่อแขวง)

ชื่อในภาษาลาว เขียนทับศัพท์ ชื่อแปลไทย
ຈັນທະບູລີ จันทะบูลี จันทบุรี
ສີໂຄດຕະບອງ สีโคดตะบอง ศรีโคตรบอง
ໄຊເສດຖາ ไซเสดถา ไชยเชษฐา
ສີສັດຕະນາກ สีสัดตะนาก ศรีสัตตนาค
ນາຊາຍທອງ นาซายทอง นาทรายทอง
ໄຊທານີ ไซทานี ชัยธานี
ຫາດຊາຍຟອງ หาดซายฟอง หาดทรายฟอง
ສັງທອງ สังทอง สังข์ทอง
ປາກງື່ມ ปากงื่ม ปากงึม
ໃໝ່ ใหม่ ใหม่
ຂວາ ขวา ขวา
ສຳພັນ สำพัน สัมพันธ์
ບຸນເໜືອ บุนเหนือ บุนเหนือ
ຍອດອູ ญอดอู ยอดอู
ບຸນໃຕ້ บุนใต้ บุนใต้
ສີງ สิง สิงห์
ລອງ ลอง ลอง
ວຽງພູຄາ เวียงพูคา เวียงภูคา
ນາແລ นาแล นาแล
ໄຊ ไซ ไซ
ຫຼາ หลา หลา
ນາໝໍ້ นาหม้อ นาหม้อ
ງາ งา งา
ແບ່ງ แบ่ง แบ่ง
ຮຸນ ฮุน ฮุน
ປາກແບ່ງ ปากแบ่ง ปากแบ่ง
ຫ້ວຍຊາຍ ห้วยซาย ห้วยทราย
ຕົ້ນເຜິ້ງ ต้นเผิ้ง ต้นผึ้ง
ເມິງ เมิง เมิง
ຜາອຸດົມ ผาอุดม ผาอุดม
ປາກທາ ปากทา ปากทา
ຊຽງເງິນ เซียงเงิน เชียงเงิน
ນານ นาน นาน
ປາກອູ ปากอู ปากอู
ນ້ຳບາກ น้ำบาก น้ำบาก
ງອຍ งอย งอย
ປາກແຊງ ปากแซง ปากแซง
ໂພນໄຊ โพนไซ โพนขัย
ຈອມເພັດ จอมเพ็ด จอมเพชร
ວຽງຄຳ เวียงคำ เวียงคำ
ພູຄູນ พูคูน ภูคูน
ໂພນທອງ โพนทอง โพนทอง
ຊຳເໜືອ ซำเหนือ ซำเหนือ
ຊຽງຄໍ້ เซียงค้อ เชียงค้อ
ວຽງທອງ เวียงทอง เวียงทอง
ວຽງໄຊ เวียงไซ เวียงชัย
ຫົວເມືອງ หัวเมือง หัวเมือง
ຊຳໃຕ້ ซำใต้ ซำใต้
ສົບເບົາ สบเบา สบเบา
ແອດ แอด แอด
ຄອບ คอบ คอบ
ຫົງສາ หงสา หงสา
ເງິນ เงิน เงิน
ຊຽງຮ່ອນ เซียงฮ่อน เซียงฮ่อน
ພຽງ เพียง เพียง
ແກ່ນທ້າວ แก่นท้าว แก่นท้าว
ບໍ່ແຕນ บ่อแตน บ่อแตน
ທົ່ງມີໄຊ ทุ่งมีไซ ทุ่งมีชัย
ແປກ แปก แปก
ຄຳ คำ คำ
ໜອງແຮດ หนองแฮด หนองแฮด
ຄູນ คูน คูณ
ໝອກໃໝ່ หมอกใหม่ หมอกใหม่
ພູກູດ พูกูด ภูกูด
ຜາໄຊ ผาไซ ผาชัย
ໂພນໂຮງ โพนโฮง โพนโฮง
ທຸລະຄົມ ทุละคม ธุรคม
ແກ້ວອຸດົມ แก้วอุดม แก้วอุดม
ກາສີ กาสี กาสี
ວັງວຽງ วังเวียง วังเวียง
ເຟືອງ เฟือง เฟือง
ຊະນະຄາມ ซะนะคาม ชนะคาม
ແມດ แมด แมด
ຫີນເຫີບ หินเหิบ หินเหิบ
ວຽງຄໍາ เวียงคำ เวียงคำ
ປາກຊັນ ปากซัน ปากซัน
ທ່າພະບາດ ท่าพะบาด ท่าพระบาท
ປາກກະດິງ ปากกะดิง ปากกระดิง
ບໍລິຄັນ บอลิคัน บริคัณฑ์
ຄຳເກີດ คำเกิด คำเกิด
ວຽງທອງ เวียงทอง เวียงทอง
ທ່າແຂກ ท่าแขก ท่าแขก
ມະຫາໄຊ มะหาไซ มหาชัย
ໜອງບົກ หนองบก หนองบก
ຫີນບູນ หินบูน หินบูรณ์
ຍົມມະລາດ ญมมะลาด ยมราช
ບົວລະພາ บัวละพา บูรพา
ນາກາຍ นากาย นากาย
ເຊບັ້ງໄຟ เซบั้งไฟ เซบั้งไฟ
ໄຊບົວທອງ ไซบัวทอง ไชยบัวทอง
ໄກສອນ ພົມວິຫານ ไกสอน พมวิหาน ไกสอน พมวิหาน
ອຸທຸມພອນ อุทุมพอน อุทุมพร
ອາດສະພັງທອງ อาดสะพังทอง อาดสะพังทอง
ພີນ พีน พีน
ເຊໂປນ เซโปน เซโปน
ນອງ นอง นอง
ທ່າປາງທອງ ท่าปางทอง ท่าปางทอง
ສອງຄອນ สองคอน สองคอน
ຈຳພອນ จำพอน จำพอน
ຊົນນະບູລີ ซนนะบูลี ซนนะบุรี
ໄຊບູລີ ไซบูลี ไชยบุรี
ວີລະບຸລີ วีละบุลี วีรบุรี
ອາດສະພອນ อาดสะพอน อาดสะพอน
ໄຊພູທອງ ไซพูทอง ไซพูทอง
ພະລານໄຊ พะลานไซ พลาญไชย
ຕະໂອ້ຍ ตะโอ้ย ตะโอ้ย
ຕຸ້ມລານ ตุ้มลาน ตุ้มลาน
ລະຄອນເພັງ ละคอนเพ็ง ละครเพ็ง
ວາປີ วาปี วาปี
ຄົງເຊໂດນ คงเซโดน คงเซโดน
ເລົ່າງາມ เล่างาม เล่างาม
ສະໝ້ວຍ สะหม้วย สะม้วย
ລະມາມ ละมาม ละมาม
ກະລຶມ กะลึม กะลึม
ດັກຈຶງ ดักจึง ดักจึง
ທ່າແຕງ ท่าแตง ท่าแตง
ປາກເຊ ปากเซ ปากเซ
ຊະນະສົມບູນ ซะนะสมบูน ชนะสมบูรณ์
ບາຈຽງຈະເລີນສຸກ บาเจียงจะเลินสุก บาเจียงเจริญสุข
ປາກຊ່ອງ ปากซ่อง ปากช่อง
ປະທຸມພອນ ปะทุมพอน ปทุมพร
ໂພນທອງ โพนทอง โพนทอง
ສຸຂຸມາ สุขุมา สุขุมา
ມູນລະປະໂມກ มูนละปะโมก มูลปาโมกข์
ໂຂງ โขง โขง
ໄຊເຊດຖາ ไซเซดถา ไชยเชษฐา
ສາມັກຄີໄຊ สามักคีไซ สามัคคีชัย
ສະໜາມໄຊ สะหนามไซ สนามชัย
ສານໄຊ สานไซ สานไชย
ພູວົງ พูวง ภูวง
ອະນຸວົງ อะนุวง อนุวงศ์
ລ້ອງແຈ້ງ ล่องแจ้ง ล่องแจ้ง
ລ້ອງຊານ ล้องซาน ล้องซาน
ຮົ່ມ ฮ่ม ฮ่ม
ທ່າໂທມ ท่าโทม ท่าโทม


-----------------------------------------

囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧

ดูสถิติของหน้านี้

หมวดหมู่

-- ภาษาศาสตร์ >> หลักเกณฑ์การทับศัพท์

ไม่อนุญาตให้นำเนื้อหาของบทความไปลงที่อื่นโดยไม่ได้ขออนุญาตโดยเด็ดขาด หากต้องการนำบางส่วนไปลงสามารถทำได้โดยต้องไม่ใช่การก๊อปแปะแต่ให้เปลี่ยนคำพูดเป็นของตัวเอง หรือไม่ก็เขียนในลักษณะการยกข้อความอ้างอิง และไม่ว่ากรณีไหนก็ตาม ต้องให้เครดิตพร้อมใส่ลิงก์ของทุกบทความที่มีการใช้เนื้อหาเสมอ

目次

日本による名言集
モジュール
-- numpy
-- matplotlib

-- pandas
-- manim
-- opencv
-- pyqt
-- pytorch
機械学習
-- ニューラル
     ネットワーク
ภาษา javascript
ภาษา mongol
言語学
maya
確率論
日本での日記
中国での日記
-- 北京での日記
-- 香港での日記
-- 澳門での日記
台灣での日記
北欧での日記
他の国での日記
qiita
その他の記事

記事の類別



ติดตามอัปเดตของบล็อกได้ที่แฟนเพจ

  記事を検索

  おすすめの記事

ตัวอักษรกรีกและเปรียบเทียบการใช้งานในภาษากรีกโบราณและกรีกสมัยใหม่
ที่มาของอักษรไทยและความเกี่ยวพันกับอักษรอื่นๆในตระกูลอักษรพราหมี
การสร้างแบบจำลองสามมิติเป็นไฟล์ .obj วิธีการอย่างง่ายที่ไม่ว่าใครก็ลองทำได้ทันที
รวมรายชื่อนักร้องเพลงกวางตุ้ง
ภาษาจีนแบ่งเป็นสำเนียงอะไรบ้าง มีความแตกต่างกันมากแค่ไหน
ทำความเข้าใจระบอบประชาธิปไตยจากประวัติศาสตร์ความเป็นมา
เรียนรู้วิธีการใช้ regular expression (regex)
การใช้ unix shell เบื้องต้น ใน linux และ mac
g ในภาษาญี่ปุ่นออกเสียง "ก" หรือ "ง" กันแน่
ทำความรู้จักกับปัญญาประดิษฐ์และการเรียนรู้ของเครื่อง
ค้นพบระบบดาวเคราะห์ ๘ ดวง เบื้องหลังความสำเร็จคือปัญญาประดิษฐ์ (AI)
หอดูดาวโบราณปักกิ่ง ตอนที่ ๑: แท่นสังเกตการณ์และสวนดอกไม้
พิพิธภัณฑ์สถาปัตยกรรมโบราณปักกิ่ง
เที่ยวเมืองตานตง ล่องเรือในน่านน้ำเกาหลีเหนือ
ตระเวนเที่ยวตามรอยฉากของอนิเมะในญี่ปุ่น
เที่ยวชมหอดูดาวที่ฐานสังเกตการณ์ซิงหลง
ทำไมจึงไม่ควรเขียนวรรณยุกต์เวลาทับศัพท์ภาษาต่างประเทศ

ไทย

日本語

中文