φυβλαςのβλογ
phyblas的博客



ความน่าจะเป็นเบื้องต้นสำหรับเขียนโปรแกรม บทที่ ๑๓: ความแปรปรวนร่วมเกี่ยวและการแจกแจงแบบปกติหลายตัวแปร
เขียนเมื่อ 2020/08/31 13:55
แก้ไขล่าสุด 2020/09/02 22:00

ต่อจาก บทที่ ๑๒ ซึ่งได้อธิบายถึงการแจกแจงแบบปกติตัวแปรเดียวไปแล้ว

ในบทนี้จะยังคงเป็นเรื่องของการแจกแจงแบบปกติ แต่ขยายมาเป็นการแจกแจงปกติหลายตัวแปร

ที่จริงเนื้อหาในบทนี้จะใกล้เคียงกับบทความที่เคยเขียนไปในบทความก่อนหน้านี้คือ

- วิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปรจากค่าความแปรปรวนร่วมเกี่ยวและสหสัมพันธ์
- การสร้างค่าสุ่มด้วยการแจกแจงแบบปกติหลายตัวแปร

เพียงแต่วิธีการเล่าจะต่างกัน ดังนั้นหากอ่านหน้านี้ไม่เข้าใจสามารถอ่านใน 2 หน้านั้นแทนได้ จะมีการอธิบายรายละเอียดบางส่วนมากกว่า




การแจกแจงแบบปกติตัวแปรเดียว

ในบทที่ผ่านๆมาใช้มอดูล random เป็นหลักเพื่อความเข้าใจง่าย แต่สำหรับในบทนี้ การแจกแจงปกติหลายตัวแปรไม่มีในมอดูล random จำเป็นต้องใช้ numpy

ก่อนอื่นขอเริ่มทวนจากเรื่องการแจกแจงแบบปกติตัวแปรเดียวซึ่งอธิบายในบทที่แล้ว นั่นคือหากมีตัวแปรตัวเดียวคือ x ซึ่งแจกแจงแบบปกติโดยมี μ เป็นจุดกึ่งกลาง (และก็คือค่าเฉลี่ย) ของการกระจาย และ σ คือส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานของการกระจาย (และ σ2 คือความแปรปรวน) ฟังก์ชันความหนาแน่นของความน่าจะเป็นคือ


เช่นเดียวกับที่ random.gauss() ในมอดูล random ที่กล่าวถึงในบทที่แล้ว การสุ่มค่าตัวเลขโดยมีการแจกแจงแบบปกตินั้นใน numpy สามารถทำได้โดยใช้ฟังก์ชัน np.random.normal() โดยใส่ np.random.normal(μ,σ,จำนวนที่ต้องการสุ่ม)

รายละเอียดเพิ่มเติมเกี่ยวกับฟังก์ชันสุ่มเบื้องต้นใน numpy อ่านได้ใน เนื้อหา numpy & matplotlib เบื้องต้น บทที่ ๑๕

ตัวอย่าง ลองสร้างค่าแบบสุ่มแล้วมาวาดฮิสโทแกรมแสดงการแจกแจง แล้วก็คำนวณค่าเฉลี่ยกับส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานและความแปรปรวน
import numpy as np
import matplotlib.pyplot as plt

μ = 10
σ = 3
x = np.random.normal(μ,σ,10000)
plt.hist(x,50,color='c',ec='m')
plt.show()

print('ค่าเฉลี่ย',x.mean()) # ได้ 9.942270432427566
print('ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน',x.std()) # ได้ 2.9856620000603917
print('ความแปรปรวน',x.var()) # ได้ 8.914177578604619



จะได้เห็นว่าได้ค่าการแจกแจงเป็นระฆังคว่ำที่มีจุดกึ่งกลาง μ = 10 และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน σ = 3 และเมื่อคำนวณค่าเฉลี่ยกับส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานและความแปรปรวนของข้อมูลที่สุ่มได้ก็จะออกมาได้ใกล้เคียง

หากมีตัวแปร 2​ ตัวขึ้นไปซึ่งแจกแจงแบบปกติโดยเป็นอิสระจากกัน แบบนี้ก็ถือเป็นการแจกแจงแบบปกติตัวแปรเดียวเช่นกัน แค่สุ่มหลายตัวแปรแต่ไม่ได้เกี่ยวข้องกัน

เช่นลองสุ่มค่า x และ y ซึ่งต่างก็แจกแจงแบบปกติ แล้วเอามาวาดแสดงการแจกแจง
μ_x = 7
σ_x = 5
x = np.random.normal(μ_x,σ_x,2000)
μ_y = 2
σ_y = 3
y = np.random.normal(μ_y,σ_y,2000)
plt.gca(aspect=1,xlabel='x',ylabel='y')
plt.scatter(x,y,color='#5233b8',ec='k',alpha=0.1)
plt.show()



จะเห็นว่ามีการแจกแจงแบบเกาส์อย่างสม่ำเสมอทั้งในแกน x และ y




เมทริกซ์ความแปรปรวนร่วมเกี่ยว

ในธรรมชาติค่าอะไรบางอย่างที่เกิดขึ้นแบบสุ่มมักจะมีความสัมพันธ์กับค่าสุ่มอีกค่า ไม่ได้ต่างคนต่างสุ่มแยกเป็นอิสระไม่เกี่ยวข้องกันโดยทั้งหมด

การสุ่มค่าแบบปกติพร้อมกันหลายๆตัวโดยพิจารณาถึงความสัมพันธ์ระหว่างค่าแต่ละตัวไปด้วยนั้นจะเรียกว่าการแจกแจงแบบปกติหลายตัวแปร (多元正态分布, multivariate normal distribution)

หากมีชุดข้อมูลของตัวแปรสุ่ม n ตัว


และแต่ละตัวในนี้มีการแจกแจงแบบปกติหลายตัวแปร จะมีฟังก์ชันการแจกแจงความหนาแน่นเป็นดังนี้


โดย คือจุดกึ่งกลางการแจกแจงของแต่ละค่า


ในที่นี้ชื่อตัวแปรใช้ลูกษรข้างบนเพื่อใช้แสดงว่าเป็นปริมาณที่มีหลายตัว ไม่ได้มีแค่ตัวเดียว

ส่วน Σ คือเมทริกซ์ เรียกว่าเป็นเมทริกซ์ความแปรปรวนร่วมเกี่ยว (协方差矩阵, covariance matrix) เป็นเมทริกซ์ n×n ที่เขียนค่าความแปรปรวนร่วมเกี่ยว (协方差, covariance) ซึ่งแสดงความสัมพันธ์ระหว่างค่าของแต่ละตัวในชุดข้อมูล


ที่อยู่ในแทวทแยงคือ แสดงถึงความแปรปรวน (ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐานยกกำลังสอง) ของ xi

เรียกว่าเป็นความแปรปรวนร่วมเกี่ยว ระหว่างค่า 2 ตัวคือ xi กับ xj

ความแปรปรวนร่วมเกี่ยวคือค่าที่แสดงว่าตัวแปร 2 ตัวจะเปลี่ยนค่าไปโดยมีความสัมพันธ์กันอย่างไร ยิ่งค่ามากก็ยิ่งหมายความว่าทั้ง 2 ตัวสัมพันธ์กันมาก

หากมีตัวแปรสุ่ม 2 ตัวคือ xi และ xj ความแปรปรวนร่วมเกี่ยวระหว่าง xi กับ xj จะคำนวณได้เป็น


โดยในที่นี้ คือค่าคาดหมาย (ค่าเฉลี่ยของข้อมูลทั้งหมด) ของ xi


และจะเห็นว่าถ้าเป็นตัวแปรเดียวกัน ค่านี้ก็คือความแปรปรวนนั่นเอง


ดังนั้นอาจมองว่าความแปรปรวนคือสิ่งที่บอกถึงการแจกแจงภายในตัวแปรตัวเดียวเอง ส่วนความแปรปรวนร่วมเกี่ยวบอกถึงการแจกแจงที่สัมพันธ์ระหว่างตัวแปร 2 ตัว

เมทริกซ์ความแปรปรวนร่วมเกี่ยวจะมีลักษณะเป็นสมมาตรเสมอ เพราะทั้งแถวและหลักต่างก็ไล่เลียงค่าทั้ง n ตัวตามลำดับ และไม่ว่าจะเอาตัวไหนขึ้นก่อนก็มีค่าเท่ากัน

ส่วน |Σ| คือ ดีเทอร์มิแนนต์ (行列式, determinant) ของเมทริกซ์ Σ

ใน numpy มีฟังก์ชันสำหรับสุ่มโดยกระจายแบบปกติหลายตัวแปร คือ np.random.multivariate_normal() วิธีใช้คือ

np.random.multivariate_normal(μ,Σ,จำนวนที่ต้องการสุ่ม)

ซึ่งจะเห็นว่าวิธีการใช้ดูคล้ายๆกับฟังก์ชัน np.random.normal() ซึ่งเอาไว้แจกแจงแบบปกติตัวเดียว แค่ μ ในที่นี้ไม่ใช่เลขค่าเดียวแต่เป็นหลายค่า ส่วนที่เดิมทีเป็นส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน σ ก็เปลี่ยนเป็นเมทริกซ์ความแปรปรวนร่วมเกี่ยว Σ

การสุ่มนี้จะให้ค่าของทุกตัวแปรออกมาพร้อมกัน ผลที่ได้จะออกมาเป็นอาเรย์สองมิติ ขนาดเป็น [จำนวนที่ต้องการสุ่ม × จำนวนตัวแปร]

แต่ถ้าหากไม่ได้ใส่จำนวนที่ต้องการสุ่มไป ผลที่ได้จะออกมาเป็นอาเรย์หนึ่งมิติ ขนาดเท่ากับจำนวนตัวแปร

อนึ่ง จริงๆแล้วเมทริกซ์ความแปรปรวนร่วมเกี่ยวน่าจะเป็นสิ่งที่เทียบเท่ากับความแปรปรวน σ2 แต่ที่ใช้ใส่ใน np.random.normal() หรือ random.gauss() กลับเป็นส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน σ ในขณะที่ np.random.multivariate_normal() กลับใส่เป็นเมทริกซ์ความแปรปรวนร่วมเกี่ยว ดังนั้นอาจต้องระวังจะใช้สับสน

ตัวอย่าง ลองสุ่มค่า x และ y ที่มีการแจกแจงแบบปกติโดยมีจุดกึ่งกลางการแจกแจงและเมทริกซ์ความแปรปรวนร่วมเกี่ยวเป็นดังนี้

μ = np.array([3,2])
Σ = np.array([[0.5,0.15],
              [0.15,0.2]])
X = np.random.multivariate_normal(μ,Σ,2000)
print(X.shape) # ได้ (2000, 2)
x = X[:,0]
y = X[:,1]
plt.gca(aspect=1,xlabel='x',ylabel='y')
plt.scatter(x,y,color='#558812',ec='k',alpha=0.1)
plt.show()



จะเห็นว่าได้ค่า x และ y ที่แจกแจงแบบเกาส์โดยมีลักษณะเอียง

เพื่อให้เห็นภาพของความแปรปรวนร่วมเกี่ยวมากขึ้น ลองดูอีกตัวอย่างโดยวาดหลายๆภาพที่มี (ความแปรปรวนร่วมเกี่ยวระหว่าง x และ y) ต่างกันออกไป

plt.figure(figsize=[6,9])
μ = np.array([0,0])
for i in range(6):
    σ_xy = (i-2)*0.3
    Σ = np.array([[1,σ_xy],
                  [σ_xy,1]])
    X = np.random.multivariate_normal(μ,Σ,1000)
    x = X[:,0]
    y = X[:,1]
    plt.subplot(3,2,1+i,aspect=1,title='$σ_{x,y}^2=%.3f$'%σ_xy)
    plt.scatter(x,y,color='#a133b8',ec='k',alpha=0.1)
plt.tight_layout()
plt.show()



จากตัวอย่างน่าจะพอทำให้เห็นภาพขึ้นมาได้ว่าค่าความแปรปรวนร่วมเกี่ยวมีผลอย่างไรต่อการแจกแจง

ภาพกลางฝั่งซ้ายแสดงกรณีที่ค่านอกจากในแนวทแยงเป็น 0 ทั้งหมด แบบนี้แสดงว่าค่าแต่ละตัวไม่มีความเกี่ยวข้องกันเลย แบบนั้นการแจกแจงก็จะไม่ต่างไปจากกรณีที่ใช้แจกแจงแบบตัวแปรเดียวแยกกันทีละตัว

ต่อมาลองแสดงตัวอย่างการสุ่มจุดขึ้นมาพร้อมกันเป็นชุดหลายๆตัว เอาแต่ละตัวมาเรียงต่อกัน

หากเมทริกซ์ความแปรปรวนร่วมเกี่ยวเป็นเมทริกซ์แนวทแยง คือมีค่าแค่ในแนวทแยง แต่ละค่าจะสุ่มแบบแยกเป็นอิสระต่อกันหมดไม่เกี่ยวข้องกัน

μ = np.zeros(20)
Σ = np.eye(20)
for i in range(6):
    plt.plot(np.random.multivariate_normal(μ,Σ),'o-')
plt.show()



ถ้าเปลี่ยนมาใช้ค่าเดียวกันทั้งหมดเป็นเมทริกซ์ความแปรปรวนร่วมเกี่ยว แบบนั้นเท่ากับว่าทุกค่าจะเกี่ยวพันกันเท่ากันหมด ทำให้ได้ค่าเหมือนกันหมด

μ = np.zeros(20)
Σ = np.ones([20,20])
for i in range(6):
    plt.plot(np.random.multivariate_normal(μ,Σ),'o-')
plt.show()



ลองเปลี่ยนเมทริกซ์ความแปรปรวนร่วมเกี่ยวให้มีค่าแนวทแยงมากกว่าเล็กน้อย จะทำให้ค่าแต่ละตัวต่างกันไปเล็กน้อย


μ = np.zeros(20)
Σ = np.ones([20,20]) + np.eye(20)/20
for i in range(6):
    plt.plot(np.random.multivariate_normal(μ,Σ),'o-')
plt.show()






การสร้างเมทริกซ์ความแปรปรวนร่วมเกี่ยวด้วยฟังก์ชันเคอร์เนล

ค่าที่เป็นอนุกรมเวลา (เช่นอุณหภูมิในแต่ละนาที) หรือแสดงค่าในตำแหน่งต่างๆกัน (เช่นอุณหภูมิที่ตำแหน่งต่างๆบนโต๊ะ) ค่าพวกนี้มักจะสัมพันธ์กับค่าที่ตำแหน่งหรือจุดเวลาใกล้ๆ กรณีแบบนี้เมื่อต้องการสร้างเมทริกซ์ความแปรปรวนร่วมอาจทำโดยใช้วิธีเคอร์เนล (kernel)

ให้ k(x1,k2) เป็นฟังก์ชันอะไรบางอย่างของตัวแปรสองตัวซึ่งเป็นค่าตำแหน่ง (หรือเวลา) เราสามารถสร้างค่าในเมทริกซ์ความแปรปรวนร่วมเกี่ยวขึ้นได้ในลักษณะนี้


ฟังก์ชัน k(x1,k2) ที่ใช้สร้างเมทริกซ์ความแปรปรวนร่วมเกี่ยวในลักษณะนี้มักเรียกว่าฟังก์ชันเคอร์เนล หรืออาจเรียกว่าเคอร์เนลเฉยๆ

โดยทั่วไปฟังก์ชันเคอร์เนลมักขึ้นกับระยะห่างระหว่าง 2 ค่า หรือก็คือ k เป็นฟังก์ชันขอ |x1-k2|

ตัวอย่างฟังก์ชันเคอร์เนลที่ใช้บ่อยคือเคอร์เนลกำลังสองเอ็กซ์โพเนนเชียล ซึ่งก็คือหน้าตาเหมือนฟังก์ชันเกาส์


แล้วจะได้เมทริกซ์ความแปรปรวนร่วมเกี่ยวเป็น


ในที่นี้ฟังก์ชันขึ้นอยู่กับพารามิเตอร์ 2 ตัว คือ a ซึ่งเป็นตัวกำหนดขนาดของความแปรปรวน และ σ ซึ่งเป็นตัวกำหนดว่าจะให้ค่าส่งผลไปถึงรอบข้างเป็นวงกว้างแค่ไหน

ตัวอย่าง ลองสร้างเมทริกซ์ความแปรปรวนร่วมเกี่ยวขึ้นมาแล้วแสดงการแจกแจงของค่าภายในเมทริกซ์นี้โดยใช้สี
def kernel(x,a,σ):
    x1,x2 = np.meshgrid(x,x)
    return a**2*np.exp(-0.5*((x1-x2)/σ)**2)

x = np.arange(0,31)
Σ = kernel(x,2,4)
plt.imshow(Σ,cmap='cividis')
plt.colorbar(pad=0.01)
plt.show()



จะเห็นว่าได้เมทริกซ์ที่มีค่ามากในแนวทแยงแล้วค่าก็ค่อยๆลดลงเมื่อห่างออกจากแนวทแยง นั่นคือค่าของตัวใดๆจะเกี่ยวพันตัวข้างๆกันและยิ่งห่างออกไปยิ่งไม่เกี่ยวข้องกัน

ลองสุ่มค่าขึ้นมาโดยใช้เมทริกซ์ความแปรปรวนร่วมเกี่ยวนี้
μ = np.zeros(31)
y = np.random.multivariate_normal(μ,Σ,5)
plt.plot(x,y.T,'o-')
plt.show()



จะได้กราฟที่มีลักษณะเรียบๆ เพราะแต่ละตัวจะสัมพันธ์กับค่าที่อยู่ข้างเคียง

ฟังก์ชันเคอร์เนลอีกแบบที่เจอบ่อยคือ


ในที่นี้ δ คือเดลตาโครเนกเกอร์ (克罗内克δ, Kronecker delta) ซึ่งหมายความว่าจะเป็น 1 ถ้า x1 เท่ากับ x2 และจะเป็น 0 ถ้าไม่เท่า ผลก็คือจะได้เป็นเมทริกซ์แนวทแยงที่มีค่าแนวทแยงเป็น a และที่อื่นเป็น 0

ถ้าเขียนเป็นฟังก์ชันในไพธอนก็อาจเขียนได้แบบนี้
def kernel(x,a):
    x1,x2 = np.meshgrid(x,x)
    return a**2*(x1==x2)

ลักษณะแบบนี้เรียกว่าเป็นสัญญาณรบกวนขาว (白噪声, white noise)

ฟังก์ชันเคอร์เนลอาจสร้างขึ้นโดยผสมเคอร์เนล 2 ชนิดเข้าด้วยกัน เช่น เคอร์เนลกำลังสองเอ็กซ์โพเนนเชียลรวมกับเคอร์เนลสัญญาณรบกวนขาว


ลองใช้เคอร์เนลแบบนี้สร้างเมทริกซ์ความแปรปรวนร่วมเกี่ยว
def kernel(x,a,σ,a2):
    x1,x2 = np.meshgrid(x,x)
    return a**2*np.exp(-0.5*((x1-x2)/σ)**2) + a2**2*(x1==x2)

x = np.arange(0,31)
Σ = kernel(x,2,4,0.5)
plt.imshow(Σ,cmap='cividis')
plt.colorbar(pad=0.01)
plt.show()



ค่าตรงแนวทแยงจะสูงเด่นขึ้นมากว่าเดิม

แล้วนำมาใช้สุ่มดูก็จะได้แบบนี้



ผลที่ได้จะเห็นว่าค่าจะมีความต่อเนื่องจากค่าข้างเคียง แต่ไม่ได้เรียบเพราะมีส่วนของสัญญาณรบกวนขาวซึ่งทำให้เกิดความแปรปรวนของแต่ละจุดที่ไม่ได้เกี่ยวพันกับจุดอื่นๆ




ตัวอย่างเคอร์เนลแบบอื่นๆ

เคอร์เนลอีกแบบที่อาจเจอได้บ่อยคือเคอร์เนลแบบไซน์กำลังสองเอ็กซ์โพเนนเชียล (exp-sine-squared kernel)


ในที่นี้ τ คือคาบของการเปลี่ยนแปลง

ลองดูค่าของเมทริกซ์ความแปรปรวนร่วมเกี่ยวที่สร้างได้

def kernel(x,a,τ,λ):
    x1,x2 = np.meshgrid(x,x)
    return a**2*np.exp(-2*(np.sin((x1-x2)*np.pi/τ)/λ)**2)

x = np.arange(0,31)
Σ = kernel(x,a=2,τ=12,λ=2)
plt.imshow(Σ,cmap='cividis')
plt.colorbar(pad=0.01)
plt.show()



จะได้ค่าที่เปลี่ยนไปเป็นคาบตามระยะห่างจากแนวทแยง

แล้วนำมาใช้สุ่มดูจะได้ออกมาเป็นแบบนี้



ผลที่ได้จะเห็นว่าค่าจะเปลี่ยนแปลงเป็นคาบ โดยคาบเท่ากับ τ



อีกตัวอย่างคือเคอร์เนลที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงแบบเกือบเป็นคาบ (quasi-periodic) คือมีลักษณะที่จะวนกลับมาค่าใกล้เคียงเดิมอยู่เรื่อยๆเป็นคาบ แต่ไม่ได้เหมือนกันเสียทีเดียว ต่างออกไปทีละเล็กน้อย


ในที่นี้ τ คือคาบของการเปลี่ยนแปลง ส่วน σ เป็นตัวกำหนดว่าจะมีความสัมพันธ์กับตัวที่อยู่ไกลแค่ไหน ยิ่งค่ามากก็ยิ่งเห็นความแตกต่างในแต่ละคาบน้อยลง

ลองดูค่าของเมทริกซ์ความแปรปรวนร่วมเกี่ยวที่สร้างได้

def kernel(x,a,τ,λ,σ):
    x1,x2 = np.meshgrid(x,x)
    dx = x1-x2
    return a**2*np.exp(-2*(np.sin(dx*np.pi/τ)/λ)**2-0.5*(dx/σ)**2)

x = np.arange(0,31)
Σ = kernel(x,a=2,τ=6,λ=2,σ=24)
plt.imshow(Σ,cmap='cividis')
plt.colorbar(pad=0.01)
plt.show()



จะได้ค่าที่เปลี่ยนไปเป็นคาบตามระยะห่างจากแนวทแยงแค่ค่อยๆลดลงเรื่อยๆตามลำดับ

แล้วนำมาใช้สุ่มดูก็จะได้แบบนี้



ผลที่ได้จะเห็นว่าค่าจะเปลี่ยนแปลงเป็นคาบ แต่ว่าในแต่ละคาบจะไม่เหมือนกันพอดี แต่เปลี่ยนไปเรื่อยๆ

นอกจากนี้แล้วก็ยังมีฟังก์ชันเคอร์เนลอยู่อีกหลากหลายรูปแบบ ที่ยกมาในนี้เป็นแค่ส่วนหนึ่งที่ใช้ง่ายเพื่อทำความเข้าใจในเบื้องต้น



บทถัดไป >> บทที่ ๑๔



-----------------------------------------

囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧

ดูสถิติของหน้านี้

หมวดหมู่

-- คณิตศาสตร์ >> ความน่าจะเป็น
-- คอมพิวเตอร์ >> เขียนโปรแกรม >> python >> numpy

ไม่อนุญาตให้นำเนื้อหาของบทความไปลงที่อื่นโดยไม่ได้ขออนุญาตโดยเด็ดขาด หากต้องการนำบางส่วนไปลงสามารถทำได้โดยต้องไม่ใช่การก๊อปแปะแต่ให้เปลี่ยนคำพูดเป็นของตัวเอง หรือไม่ก็เขียนในลักษณะการยกข้อความอ้างอิง และไม่ว่ากรณีไหนก็ตาม ต้องให้เครดิตพร้อมใส่ลิงก์ของทุกบทความที่มีการใช้เนื้อหาเสมอ

目录

从日本来的名言
模块
-- numpy
-- matplotlib

-- pandas
-- opencv
-- pytorch
机器学习
-- 神经网络
maya
javascript
概率论
与日本相关的日记
与中国相关的日记
-- 与北京相关的日记
-- 与香港相关的日记
-- 与澳门相关的日记
与台湾相关的日记
与北欧相关的日记
与其他国家相关的日记
qiita
其他日志

按类别分日志



ติดตามอัปเดตของบล็อกได้ที่แฟนเพจ

  查看日志

  推荐日志

ภาษาจีนแบ่งเป็นสำเนียงอะไรบ้าง มีความแตกต่างกันมากแค่ไหน
ทำความเข้าใจระบอบประชาธิปไตยจากประวัติศาสตร์ความเป็นมา
เรียนรู้วิธีการใช้ regular expression (regex)
หลักการเขียนทับศัพท์ภาษาจีนกวางตุ้ง
การใช้ unix shell เบื้องต้น ใน linux และ mac
หลักการเขียนทับศัพท์ภาษาจีนกลาง
g ในภาษาญี่ปุ่นออกเสียง "ก" หรือ "ง" กันแน่
ทำความรู้จักกับปัญญาประดิษฐ์และการเรียนรู้ของเครื่อง
ค้นพบระบบดาวเคราะห์ ๘ ดวง เบื้องหลังความสำเร็จคือปัญญาประดิษฐ์ (AI)
หอดูดาวโบราณปักกิ่ง ตอนที่ ๑: แท่นสังเกตการณ์และสวนดอกไม้
พิพิธภัณฑ์สถาปัตยกรรมโบราณปักกิ่ง
เที่ยวเมืองตานตง ล่องเรือในน่านน้ำเกาหลีเหนือ
บันทึกการเที่ยวสวีเดน 1-12 พ.ค. 2014
แนะนำองค์การวิจัยและพัฒนาการสำรวจอวกาศญี่ปุ่น (JAXA)
เล่าประสบการณ์ค่ายอบรมวิชาการทางดาราศาสตร์โดยโซวเคนได 10 - 16 พ.ย. 2013
ตระเวนเที่ยวตามรอยฉากของอนิเมะในญี่ปุ่น
เที่ยวชมหอดูดาวที่ฐานสังเกตการณ์ซิงหลง
บันทึกการเที่ยวญี่ปุ่นครั้งแรกในชีวิต - ทุกอย่างเริ่มต้นที่สนามบินนานาชาติคันไซ
หลักการเขียนทับศัพท์ภาษาญี่ปุ่น
ทำไมจึงไม่ควรเขียนวรรณยุกต์เวลาทับศัพท์ภาษาต่างประเทศ
ทำไมถึงอยากมาเรียนต่อนอก
เหตุผลอะไรที่ต้องใช้ภาษาวิบัติ?

各月日志

2021年

1月 2月 3月 4月
5月 6月 7月 8月
9月 10月 11月 12月

2020年

1月 2月 3月 4月
5月 6月 7月 8月
9月 10月 11月 12月

2019年

1月 2月 3月 4月
5月 6月 7月 8月
9月 10月 11月 12月

2018年

1月 2月 3月 4月
5月 6月 7月 8月
9月 10月 11月 12月

2017年

1月 2月 3月 4月
5月 6月 7月 8月
9月 10月 11月 12月

找更早以前的日志