เหตุการณ์ปฏิรูปอักขรวิธีเขมรสมัยใหม่ที่ได้รับการบันทึกและยอมรับในวงวิชาการนานาชาติอย่างชัดเจนที่สุด เกิดขึ้นภายใต้การนำของพระภิกษุนักวิชาการชาวกัมพูชา พระชวน ณาต โชตญาโณ (ជួន ណាត ជោតញ្ញាណោ) ซึ่งเข้าร่วมคณะกรรมการที่ได้รับพระบรมราชโองการให้จัดทำพจนานุกรมภาษาเขมรตั้งแต่ พ.ศ. 2458 (ค.ศ. 1915) และเป็นผู้ผลักดันจนพจนานุกรมฉบับพิมพ์ครั้งแรกสำเร็จใน พ.ศ. 2481 (ค.ศ. 1938) ก่อนพัฒนาต่อจนกลายเป็นพจนานุกรมมาตรฐานฉบับสมบูรณ์ในเวลาต่อมา
ผลงานของพระชวน ณาต ไม่ได้เป็นเพียงการรวบรวมคำศัพท์ แต่ยังผลักดันแนวทางสร้างชาติ โดยการสร้างคำศัพท์ใหม่จากรากศัพท์บาลี-สันสกฤตแทนการยืมคำฝรั่งเศสโดยตรง ในยุคที่กัมพูชาอยู่ภายใต้อาณานิคมฝรั่งเศสซึ่งพยายามผลักดันให้ใช้ภาษาฝรั่งเศสแทนที่ภาษาเขมร พจนานุกรมฉบับนี้จึงกลายเป็นทั้งเครื่องมือมาตรฐานทางอักขรวิธีและสัญลักษณ์ของการต่อต้านทางวัฒนธรรม และยังคงเป็นแหล่งอ้างอิงมาตรฐานการสะกดคำเขมรที่ใช้กันอยู่จนถึงปัจจุบัน
ข้อเท็จจริงนี้สำคัญเพราะเหตุการณ์การปฏิรูปอักขรวิธีเขมรสมัยใหม่ที่มีการบันทึกไว้อย่างเป็นระบบและได้รับการยอมรับในระดับนานาชาติจริง เกิดขึ้นห่างจากปี พ.ศ. 2430 (ค.ศ. 1887) ที่อ้างว่าเป็นปีที่พระปานปฏิรูปอักษรเขมรราว 30 ปี และดำเนินการโดยนักวิชาการชาวกัมพูชาเอง ไม่มีหลักฐานอ้างอิงว่ามีความเกี่ยวข้องกับอักษรขอมไทยแต่อย่างใด
รูปอักษร "มูล" และ "เชรียง" ที่ใช้อยู่ในปัจจุบันเปลี่ยนแปลงไปจากยุคจารึกใบลานจริง โดยเฉพาะช่วงเปลี่ยนผ่านจากการคัดลอกด้วยมือมาเป็นตัวพิมพ์โลหะตั้งแต่ปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 เป็นต้นมา ซึ่งบังคับให้ต้องปรับลายเส้นให้เป็นมาตรฐานสำหรับการหล่อตัวพิมพ์ อย่างไรก็ตาม ตัวขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลงนี้ที่มีการบันทึกไว้จริงคือแรงกดดันทางเทคนิคจากกระบวนการหล่อตัวพิมพ์ร่วมกับโรงหล่อตะวันตก ไม่ใช่อิทธิพลจากอักษรขอมไทย หลังยุคที่มารี-โฌแซ็ฟ เกดง เข้ามา (พ.ศ. 2417–2437 หรือ ค.ศ. 1874–1894) ยังมีโรงพิมพ์ตะวันตกอื่นเข้ามาเกี่ยวข้องกับการพัฒนาตัวพิมพ์เขมรต่อเนื่อง เช่น Stephen Austin & Sons โรงพิมพ์อังกฤษจากเมืองฮาร์ตฟอร์ด (Hertford) ซึ่งวิทยานิพนธ์ของ Scheuren ศึกษาแบบตัวพิมพ์และปัญหาทางเทคนิคในการออกแบบตัวพิมพ์เขมรของโรงพิมพ์นี้ไว้โดยละเอียด
งานของพระชวน ณาต เองเป็นงานด้านพจนานุกรมและการวางมาตรฐานการสะกดคำเป็นหลัก ไม่ใช่งานออกแบบตัวอักษรหรือตัวพิมพ์ เพราะในยุคนั้นระบบตัวพิมพ์เขมรถูกวางรากฐานไว้แล้วตั้งแต่ยุคเกดง หลายสิบปีก่อนหน้า ไม่พบแหล่งข้อมูลใดที่ระบุว่าคณะทำงานของพระชวน ณาต หรือโรงพิมพ์ตะวันตกที่เกี่ยวข้องในเวลาต่อมา เคยนำอักษรขอมไทยมาใช้เป็นต้นแบบ ทั้งที่งานเฉพาะทางอย่างวิทยานิพนธ์ของ Scheuren กล่าวถึงประเด็นการเปลี่ยนแปลงของรูปอักษรมูล/เชรียงโดยตรง หากมีความเกี่ยวข้องกับขอมไทยจริงก็น่าจะถูกบันทึกไว้ในงานลักษณะนี้