φυβλαςのβλογ
บล็อกของ phyblas



ภาษามองโกลเบื้องต้น บทที่ ๕๒: คำกริยารูปถูกกระทำ
เขียนเมื่อ 2022/03/19 11:22
แก้ไขล่าสุด 2022/03/25 14:03
ต่อจาก บทที่ ๕๑

ในบทนี้จะพูดถึงการทำกริยาเป็นรูปถูกกระทำ

การทำกริยาให้เป็นรูปถูกกระทำนั้นโดยทั่วไปทำได้โดยเติม гд แทรกลงไประหว่างส่วนรากและส่วนหางของกริยา เช่น

идэхอิเดฮ์
= กิน
идэгдэхอิเด็กเดฮ์
= ถูกกิน
баривчлахบาริวช์ลาฮ์
= จับตัว
баривчлагдахบาริวช์ลักดาฮ์
= ถูกจับตัว
агуулахอาโกลาฮ์
= ใส่รวม
агуулагдахอาโกลักดาฮ์
= ถูกรวมอยู่
танихทานิฮ์
= รู้จัก
танигдахทานิกดาฮ์
= เป็นที่รู้จัก
хавчихเฮาชิฮ์
= ขนาบ
хавчигдахเฮาชิกดาฮ์
= โดนขนาบ
суллахซลลาฮ์
= ปล่อยตัว
суллагдахซลลักดาฮ์
= ได้รับการปล่อยตัว
байгуулахไบโกลาฮ์
= จัดขึ้น
байгуулагдахไบโกลักดาฮ์
= ถูกจัดขึ้น
үрэхอุเรฮ์
= ใช้
үрэгдэхอุเร็กเดฮ์
= ถูกใช้
хэвлэхเฮ็วเลฮ์
= ตีพิมพ์
хэвлэгдэхเฮ็วเล็กเดฮ์
= ถูกตีพิมพ์
нээхเนฮ์
= เปิด
нээгдэхเนกเดฮ์
= ถูกเปิด
өөрчлөхโอร์ชโลฮ์
= ปรับเปลี่ยน
өөрчлөгдөхโอร์ชลกโดฮ์
= ถูกปรับเปลี่ยน
сайшаахไซชาฮ์
= ชม
сайшаагдахไซชากดาฮ์
= ถูกชม

ตัวอย่างประโยค เทียบระหว่างการเขียนแบบถูกกระทำกับแบบสกรรม

төмөр зэвэнд идэгдэхโทโมร์ เซเว็น ดิเด็กเดฮ์
= เหล็กถูกสนิมกิน

зэв төмрийг идэхเซ็ว ทมรี กิเดฮ์
= สนิมกินเหล็ก
төмөрโทโมร์ = เหล็ก зэвเซ็ว = สนิม
хулгайч цагдаад баривчлагдахฮลไกช์ ชักดาด บาริวช์ลักดาฮ์
= ขโมยถูกตำรวจจับ

цагдаа хулгайчийг баривчилахชักดา ฮลไกชีก บาริวชิลาฮ์
= ตำรวจจับขโมย
хулгайчฮลไกช์ = หัวขโมย цагдааชักดา = ตำรวจ
давс шөлөнд агуулагдахเดาส์ โชลน ดาโกลักดาฮ์
= เกลือถูกใส่ในซุป

шөл давсыг агуулахชล เดาซี กาโกลาฮ์
= ซุปมีใส่เกลือ
давсเดาส์ = เกลือ шөлชล = ซุป
тэр дуучин олон хүнд танигдахเทร์ โดชิ นอล็อง ฮุนด์ ทานิกดาฮ์
= นักร้องคนนั้นเป็นที่รู้จักจากคนจำนวนมาก

олон хүн тэр дуучныг танихออล็อง ฮุน เทร์ โดชนีก ทานิฮ์
= คนจำนวนมากรู้จักนักร้องคนนั้น
дуучинโดชิง = นักร้อง олонออล็อง = จำนวนมาก
монгол хоёр том гүрэнд хавчигдахม็องก็อล ฮอยอร์ ท็อม กุเร็นด์ เฮาชิกดาฮ์
= มองโกเลียถูกสองประเทศขนาดใหญ่ขนาบ

хоёр том гүрэн монголыг хавчихซอยอร์ ท็อม กุเร็ม ม็องกอลีก เฮาชิฮ์
= สองประเทศใหญ่ขนาบมองโกเลีย
 гүрэнกุเร็ง = ประเทศ (มหาอำนาจ)

นอกจากนี้แล้วรูปให้กระทำยังถูกใช้ในความหมายรูปถูกกระทำด้วย

оюутан багшид загнуулахออโยทัม บักชิด ซักโนลาฮ์
= นักเรียนถูกครูด่า

การใช้แบบนี้อาจทำให้สับสนกับรูปให้กระทำจริงๆได้ แต่ในที่นี้คุณครู багш ผันเป็น багшид คือเป็นรูปเป้าหมาย ซึ่งต่างจากกรณีเป็นรูปให้กระทำซึ่งจะเป็น багшаар ซึ่งเป็นรูปวิธีการ

ถ้าจะใช้ในความหมายรูปวิธีการก็จะเป็นแบบนี้

оюутан багшаар загнуулах
= นักเรียนให้ครูด่า

ประโยคสนิมกินเหล็กกับตำรวจจับโจรที่ยกมาแล้วนั้นก็สามารถเขียนใหม่ได้แบบนี้

төмөр зэвэнд идүүлахโทโมร์ เซเว็น ดิดูลาฮ์
= เหล็กถูกสนิมกิน
хулгайч цагдаад баривчлуулахฮลไกช์ ชักดาด บาริวช์โลลาฮ์
= โจรถูกตำรวจจับ

บางทีการใช้รูปให้กระทำแทนรูปถูกกระทำนี้ก็ใช้ได้กว้างกว่าด้วย เช่นลองดูประโยคนี้

шүүмжлэгч тэр зураачийнชูมจเล็กช์ เทร์ โซราชีม бүтээлийг сайшаасанบุเทลีก ไซชาซัง.
= นักวิจารณ์ชื่นชมภาพวาดของจิตรกรคนนั้น
 шүүмжлэгчชูมจเล็กช์ = นักวิจารณ์  зураачโซราช = จิตรกร

ถ้าจะลองเปลี่ยนเป็นรูปถูกกระทำละก็อาจได้เป็น

тэр зураачเทร์ โซราช шүүмжлэгчид бүтээлийг сайшаалгасанชูมจเล็กชิด บุเทลีก ไซชาลก์ซัง.
= จิตรกรคนนั้นถูกนักวิจารณ์ชื่นชมภาพวาด

แต่จะไม่ใช้
тэр зураач шүүмжлэгчид бүтээлийг сайшаагдсан

แต่ถ้าปรับประโยคเป็นแบบนี้ละก็สามารถใช้ได้ทั้ง ๒ แบบ

тэр зураачийн бүтээлเทร์ โซราชีม บุเทล шүүмжлэгчид сайшаагдсанชูมจเล็กชินด์ ไซชากต์ซัง.
тэр зураачийн бүтээлเทร์ โซราชีม บุเทล шүүмжлэгчид сайшаалгасанชูมจเล็กชินด์ ไซชาลก์ซัง.
= ภาพวาดของจิตรกรคนนั้นถูกนักวิจารณ์ชื่นชม



ศัพท์บางคำก็ถือเป็นรูปถูกกระทำของคำอื่นที่ใช้อยู่เป็นปกติ เช่น

харахฮาราฮ์
= มอง
харагдахฮารักดาฮ์
= ถูกมองเห็น
сонсохซ็อนซอฮ์
= ฟัง
сонсогдохซ็อนซ็อกดอฮ์
= ถูกได้ยิน
таалахทาลาฮ์
= ถูกใจ
таалагдахทาลักดาฮ์
= เป็นที่ถูกใจ
санахซานาฮ์
= คิด, จำ
санагдахซานักดาฮ์
= ถูกคิด, ถูกจำ
ялахยาลาฮ์
= โค่นล้ม
ялагдахยาลักดาฮ์
= พ่ายแพ้
олохออลอฮ์
= ได้มา
олдохอ็อลดอฮ์
= ถูกเจอ

ตัวอย่างประโยค

уул надад харагдахโอล นาดัด ฮารักดาฮ์
= ภูเขาถูกฉันมองเห็น = ฉันมองเห็นภูเขา
хөгжим надад сонсогдохฮกชิม นาดัด ซ็อนซ็อกดอฮ์
= ดนตรีถูกฉันได้ยิน = ฉันได้ยินเสียงดนตรี
бэлэг надад таалагдахเบเล็ก นาดัด ทาลักดาฮ์
= ของขวัญเป็นที่ถูกใจของฉัน = ฉันถูกใจของขวัญ
хөгжимฮกจิม = ดนตรี бэлэгเบเล็ก = ของขวัญ
кино надад сайхан санагдахนินอ นาดัด ไซฮัน ซานักดาฮ์
= หนังถูกฉันคิดว่าเยี่ยม = ฉันว่าหนังนี้เยี่ยม
сөрөг хүчин эрх баригч намд ялагдахโซรก ฮุชิ เนร์ฮ บาริกช์ นัมด์ ยาลักดาฮ์
= พรรคฝ่ายค้านแพ้พรรครัฐบาล
нөгөө ном надад олдохนอกอ น็อม นาดา ด็อลดอฮ์
= หนังสือเล่มนั้นถูกฉันพบ = ฉันได้หนังสือเล่มนี้





-----------------------------------------

囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧

ดูสถิติของหน้านี้

หมวดหมู่

-- ภาษาศาสตร์ >> เรียนภาษา
-- ภาษาศาสตร์ >> ภาษามองโกล

ไม่อนุญาตให้นำเนื้อหาของบทความไปลงที่อื่นโดยไม่ได้ขออนุญาตโดยเด็ดขาด หากต้องการนำบางส่วนไปลงสามารถทำได้โดยต้องไม่ใช่การก๊อปแปะแต่ให้เปลี่ยนคำพูดเป็นของตัวเอง หรือไม่ก็เขียนในลักษณะการยกข้อความอ้างอิง และไม่ว่ากรณีไหนก็ตาม ต้องให้เครดิตพร้อมใส่ลิงก์ของทุกบทความที่มีการใช้เนื้อหาเสมอ

สารบัญ

รวมคำแปลวลีเด็ดจากญี่ปุ่น
มอดูลต่างๆ
-- numpy
-- matplotlib

-- pandas
-- manim
-- opencv
-- pyqt
-- pytorch
การเรียนรู้ของเครื่อง
-- โครงข่าย
     ประสาทเทียม
ภาษา javascript
ภาษา mongol
ภาษาศาสตร์
maya
ความน่าจะเป็น
บันทึกในญี่ปุ่น
บันทึกในจีน
-- บันทึกในปักกิ่ง
-- บันทึกในฮ่องกง
-- บันทึกในมาเก๊า
บันทึกในไต้หวัน
บันทึกในยุโรปเหนือ
บันทึกในประเทศอื่นๆ
qiita
บทความอื่นๆ

บทความแบ่งตามหมวด



ติดตามอัปเดตของบล็อกได้ที่แฟนเพจ

  ค้นหาบทความ

  บทความแนะนำ

ตัวอักษรกรีกและเปรียบเทียบการใช้งานในภาษากรีกโบราณและกรีกสมัยใหม่
ที่มาของอักษรไทยและความเกี่ยวพันกับอักษรอื่นๆในตระกูลอักษรพราหมี
การสร้างแบบจำลองสามมิติเป็นไฟล์ .obj วิธีการอย่างง่ายที่ไม่ว่าใครก็ลองทำได้ทันที
รวมรายชื่อนักร้องเพลงกวางตุ้ง
ภาษาจีนแบ่งเป็นสำเนียงอะไรบ้าง มีความแตกต่างกันมากแค่ไหน
ทำความเข้าใจระบอบประชาธิปไตยจากประวัติศาสตร์ความเป็นมา
เรียนรู้วิธีการใช้ regular expression (regex)
การใช้ unix shell เบื้องต้น ใน linux และ mac
g ในภาษาญี่ปุ่นออกเสียง "ก" หรือ "ง" กันแน่
ทำความรู้จักกับปัญญาประดิษฐ์และการเรียนรู้ของเครื่อง
ค้นพบระบบดาวเคราะห์ ๘ ดวง เบื้องหลังความสำเร็จคือปัญญาประดิษฐ์ (AI)
หอดูดาวโบราณปักกิ่ง ตอนที่ ๑: แท่นสังเกตการณ์และสวนดอกไม้
พิพิธภัณฑ์สถาปัตยกรรมโบราณปักกิ่ง
เที่ยวเมืองตานตง ล่องเรือในน่านน้ำเกาหลีเหนือ
ตระเวนเที่ยวตามรอยฉากของอนิเมะในญี่ปุ่น
เที่ยวชมหอดูดาวที่ฐานสังเกตการณ์ซิงหลง
ทำไมจึงไม่ควรเขียนวรรณยุกต์เวลาทับศัพท์ภาษาต่างประเทศ

ไทย

日本語

中文