| เวลา | เหตุการณ์ |
|---|---|
| พุทธศตวรรษที่ 22 (คริสต์ศตวรรษที่ 16–17) | จารึกนี้ถูกสลักขึ้นด้วยอักษรขอมไทย ภาษาไทยสมัยอยุธยา บันทึกการถวายที่นาและข้าพระให้วัด |
| ก่อน พ.ศ. 2464 (ค.ศ. 1921) | จารึกถูกนำจากมะริดมาเก็บที่พิพิธภัณฑ์พุกาม และลงไว้ในบัญชีจารึกที่พบในพม่าของชาร์ล ดูว์รัวแซล (Charles Duroiselle) นักจารึกศาสตร์ประจำรัฐบาลพม่าสมัยอังกฤษปกครอง |
| พ.ศ. 2502–2508 (ค.ศ. 1959–1965) | ฝั่งไทยได้สำเนาจารึกมาอ่าน ศาสตราจารย์ฉ่ำ ทองคำวรรณ ตีพิมพ์คำอ่านในวารสารศิลปากร (พ.ศ. 2503 / ค.ศ. 1960) และในประชุมศิลาจารึก ภาคที่ 3 (พ.ศ. 2508 / ค.ศ. 1965) |
| ไม่ทราบปี | พิพิธภัณฑ์พุกามติดป้ายว่าเป็นจารึกสยามที่พบในเขตทวาย คริสต์ศตวรรษที่ 13 (พุทธศตวรรษที่ 18–19) สมัยพุกาม |
| พ.ศ. 2556 (ค.ศ. 2013) | อาจารย์ก่องแก้ว วีระประจักษ์ อ่านจารึกใหม่ และกำหนดอายุไว้ในพุทธศตวรรษที่ 22 สมัยอยุธยา |
| 8 กรกฎาคม 2560 (ค.ศ. 2017) | คลิป "โยเดียที่คิด(ไม่)ถึง Deleted scene" ที่มยินซานพาไปดูจารึกถูกอัปโหลดขึ้นยูทูบ |
| 31 พฤษภาคม 2565 (ค.ศ. 2022) | อัษฎางค์โพสต์เรื่องจารึกในเฟซบุ๊กครั้งแรก แล้วลงซ้ำเมื่อ 14 สิงหาคม 2565 (ค.ศ. 2022) และในเว็บไซต์ของตัวเองเมื่อ 31 มกราคม 2567 (ค.ศ. 2024) |
| 19 กันยายน 2569 (ค.ศ. 2026) | อาจารย์วรณัยโพสต์ชี้แจงเรื่องที่พบและอายุของจารึก |
| เวลาในคลิป | สิ่งที่พูด (ตามซับไตเติล) |
|---|---|
| 0:05–0:20 | "ผมเป็นคนชอบอ่านศิลาจารึกที่มีอายุพันกว่าปี" "ศิลาจารึกที่อายุต่ำกว่าพันปีนี่ คนที่อ่านได้มีเยอะมาก" "จารึกที่มีอายุมากกว่าพันปี ผมก็ชอบเป็นพิเศษ" |
| 0:28–0:40 | "จารึกภาษาไทยที่นี่อาจจะอายุไม่เกินพันปี แต่ก็เป็นศิลาจารึกภาษาไทยที่เก่ามากๆ" |
| 0:49–1:10 | "มีคำหนึ่งว่า เมืองทวาย นักวิชาการรุ่นหลังคิดว่าศิลาจารึกหลักนี้พบที่เมืองทวาย แต่ว่าลองอ่านเนื้อหา ศิลาจารึกไม่ได้อยู่ที่เมืองทวาย ที่ดินที่เมืองทวายนี้ ถวายให้กับพระพุทธศาสนา" |
| 1:10–1:40 | ชาวพุกามสร้างเจดีย์ แล้วถวายทาสและที่ดินให้เจดีย์ ทาสทำไร่ทำนาในที่ดินนั้นแล้วเอาผลมาบูรณะเจดีย์ "นี่เป็นความนิยมของสมัยพุกาม ที่นี่ก็คือลักษณะทำนองนั้น" |
| 1:45–2:30 | "แต่ละคำๆ เป็นภาษาไทยที่ชัดเจนมากๆ คำศัพท์แต่ละคำนี่ไม่ต้องแปล อ่านออกก็รู้ได้ทันที" แล้วชี้อ่าน "แ-ล-ว แล้ว นี่ไม่ใช่ภาษาบาลีแน่" "แล" "ท-า-น อันนี้เป็นท่าน" "ตำบล" |
| 2:36–2:58 | "อักษรเป็นอักษรขอม ภาษาเป็นภาษาไทย" (ตามด้วยภาพสมุดไทยที่เขียนด้วยอักษรขอมไทย) |
| 3:00–4:05 | "ศักราช เวลานี่เราไม่รู้ ไม่สามารถทราบได้ชัดเจนเพราะเสียหายไป" แล้วบอกว่าดูจากตัวอักษร และวิธีสะกด โดยยกว่า "ท-า-น น.หนูอยู่ข้างล่าง ลักษณะแบบนั้น ต่างกันในวิธีการสะกด" และดูความนิยมของเนื้อความ "ผมสันนิษฐานเองว่าศิลาจารึกหลักนี้ทำขึ้นในสมัยพุกาม คริสต์ศตวรรษระหว่าง 12 กับ 13 ก่อนสุโขทัย" |
| 4:19–5:30 | เปลี่ยนเรื่องไปพูดถึงบันทึกสมัยพระเจ้าอนิรุทธ์แห่งพุกามที่ว่า "กองทัพขอมยกมาตีหงสาวดี พระเจ้าอนิรุทธ์จึงส่งกองทัพของพุกามไปช่วย บันทึกไว้ แล้วบอกว่าขอมก็คือคนไทยโบราณ" แล้วอธิบายความหมายของคำว่าขอม โดยยกคำว่า "ขรอม" ในภาษาของรัฐฉาน เชียงตุง และสิบสองปันนา ว่าหมายถึงคนที่อยู่ใกล้ทะเลหรือทางใต้ของภูเขา แล้วสรุปว่า "ขรอมคือคนไทยโบราณ" จากนั้นคลิปยังตัดมาที่ภาพสลักเสียมกุกในนครวัด |
| 5:38–6:30 | ไปดูอีกหลักหนึ่งคือศิลาจารึก 4 ภาษา (มอญ ปยู บาลี พม่า) ว่า "ประมาณพุทธศักราช 1628" (ค.ศ. 1085) |
| 6:30–9:17 | สมัยก่อนไม่มีเส้นแบ่งเขตแดนและไม่แบ่งชนชาติ คนเรียกกันตามเมือง ไม่เชื่อว่าคนไทยย้ายมาจากภูเขาอัลไต ทุกกลุ่มอยู่ตรงนี้มาแต่ดั้งเดิม |
| ไลก์ | ความเห็น (ราวปีที่เขียน พ.ศ. / ค.ศ.) |
|---|---|
| 110 | "ชอบฟังนักวิชาการอิสระชาวพม่าท่านนี้รู้สึกรู้ประวัติศาสตร์ชาติไทยดีกว่าคนไทยอย่างเราเสียอีก" (2560 / 2017) |
| 106 | "ขอม คือ คนไทยโบราณ และคนเขมรปัจจุบันไม่ใช่ขอมที่สร้างนครวัด แต่เป็นชนชั้นทาสที่ก่อกบฏจนคนขอมต้องย้ายมาที่ลุ่มน้ำอโยธยา…" (2561 / 2018) |
| 88 | "ตอนนี้ที่ตัดออกไปค่อนข้างสำคัญนะครับ หมายความว่ามีจารึกภาษาไทโบราณที่เก่ากว่าจารึกพ่อขุนราม … เก็บรักษาไว้ในพม่า ความรู้ใหม่เลย" (2560 / 2017) |
| 61 | "ตอนที่ตัดออกคือตอนที่สำคัญมาก … ถ้าไม่ตัดออกเนี่ยจะเป็นการกระชาก time line หลักเส้นเดียวของประวัติศาสตร์ชาติไทยเลย" (2560 / 2017) |
| 51 | "ขอมคือคนไทยโบราณ นักประวัติศาสตร์ไทยบางคนที่ชอบว่าคนไทยไม่มีอะไรเลย รับเค้ามาหมด ไม่อกแตกตายหรือนี่" (2561 / 2018) |
| รายการ | ข้อมูล |
|---|---|
| อักษร | ขอมอยุธยา |
| ภาษา | ไทย (มีคำบาลีปน) |
| วัตถุ | หินทรายสีแดง แผ่นรูปใบเสมาหรือทรงกลีบบัว กว้าง 45 ซม. สูง 75 ซม. |
| จำนวนบรรทัด | 1 ด้าน 25 บรรทัด |
| ที่พบ | เมืองมะริด ตามบัญชีของดูว์รัวแซล (พ.ศ. 2464 / ค.ศ. 1921) ดูหัวข้อที่ 7 |
| ที่อยู่ปัจจุบัน | พิพิธภัณฑ์กรุงพุกาม (อยู่ที่นั่นแล้วตั้งแต่ก่อน พ.ศ. 2464 / ค.ศ. 1921) |
| ผู้อ่าน | ศาสตราจารย์ฉ่ำ ทองคำวรรณ (พ.ศ. 2503 / ค.ศ. 1960) และอาจารย์ก่องแก้ว วีระประจักษ์ (พ.ศ. 2556 / ค.ศ. 2013) |
| อายุ | พุทธศตวรรษที่ 22 (คริสต์ศตวรรษที่ 16–17) สมัยอยุธยา ดูหัวข้อที่ 10 |
| บรรทัด | อักษรขอมไทย / คำปริวรรต | คำแปล |
|---|---|---|
| 1 | สุมภฯมสสฯตุ … นก์สต์ร … สุมฺภมสฺสตุ … นกัสตัร … |
ศุภมัสดุ … นักษัตร … |
| 2 | วิสาก์คฯฉตถฯมีเกิต์อา … ภกฯมหูฏีฏฯตว์ย วิสากฺัคฉตฺถมีเกิตัอา … ภฺกมหูฏฺฏีตวัย |
วิสาข ฉัฐมีเกิด อา … ภมหุรดี ด้วย |
| 3 | ทานฯบุน์น์ยฯสาสสฯณา … ตํบลวสสฯ … ทาฺนปุนันฺยัสาสฺสณา … ตํปลวสฺส … |
ทานบุญ ในศาสนา … ตำบล วัด … |
| 4 | สงคฯราชาแลวฯ์แลทาน์ … ญีสีบ์รฯคํวฯฯนย์ สงฺคราชาแลฺวัแลทานั … ญีสีปัคํรฺวนยั |
สังฆราชา แล้วแล ทาน … ยี่สิบครัวใน |
| 5 | ตํบล์เมาชฬะแตน์นา … อนาสย … ตํบลัเมาชฬะแตนันา … อนาสย … |
ตำบลโมชฬะ แดนนา … อ นาใส … |
| 6 | ตํแตน์นาหีมฯน์ราชมลตรี ข.น ไถนาไส … ตํแตนันาหฺมีนัราชมลตรี ข.น ไถนาไส … |
ต่อแดนนา หมื่นราชมนตรี ข.น ไถ่นาใส่ … |
| 7 | เขาเถิงโครนีแลทานฯฯฯถาวฯยเบนนาพระพุทธฯเจา เขาเถิงโครนีแลทานถฺวายเปนนาพระพุทฺธเจา |
ให้เถิง โคน นี้แล ท่านถวายเป็นนาพระพุทธเจ้า |
| 8 | ไหรก์ษาสาสนานีนวยตํเทาตลนฤภา ไหรกัษาสาสนานีนวยตํเทาตลนฤภา |
ให้รักษาศาสนานี้ไว้ ต่อเท่าเท่าดล นฤพา- |
| 9 | ณแลทานไหบกัหีน์รฯพะโครวย์เบน์แตน์ ณแลทานไหปกัหีนัพฺระโครวยัเปนัแตนั |
น แล ท่านให้ปักหินประโคน ไว้เป็นแดน |
| 10 | แลฝากวย์แกรฯพะธรณีแลรฯพะจตตฯุโลกบาลทงฯ์ แลฝากวยัแกพฺระธรณีแลพฺระจตฺตุโลกปาลทฺงั |
แลฝากไว้แก่พระธรณี แลพระจตุโลกบาล ทั้ง |
| 11 | ลีแลอิน์ตราธิราชเบน์รฯพะทาน์ผิมหาบุรุสสฯผูไตกีตฯ ลีแลอินัตราธิราชเปนัพฺระทานัผิมหาบุรุสฺสผูไดกฺตี |
สี่แลอินทราธิราช เป็นประธาน ผิมหาบุรุษ ผู้ใดก็ดี |
| 12 | แลเอาฯนานีเเอาฯก์จาก์รฯพะพุทธฯเจาขํทฺานฯทงฯ์หลฯาย์นี รฯพะ แลเอานานีโอกัจากัพฺระพุทฺธเจาขํทานทฺงัหฺลายันี พฺระ |
แล เอานานี้ออกจากพระพุทธเจ้าขอท่านทั้งหลายนี้ พระ |
| 13 | พุทธฯเจาเกิต์มาเทาสาย์ทังฯสีสรํมุทธฯจง์ทานฯผูนน์ญ่าพบภฯ พุทฺธเจาเกิตัมาเทาสายัทฺงัสีสรํมุทฺธจงัทาฺนผูนนัญ่าพปฺภ |
พุทธเจ้าเกิดมา เท่าทราย ทั้งสี่สมุทร จงท่านผู้นั้นอย่าพบ |
| 14 | ญ่าเหนฯญ่าไตฝง์ญ่าไตญีน์จงฯรฯพะจัตตฯุโลกปฯาลทง์สี … ญ่าเหฺนญ่าไตฝงัญ่าไตญีนัจฺงพฺระจัตฺตุโลกฺปาลทงัสี … |
อย่าเห็นอย่าได้ฟังอย่าได้ยินจงพระจตุโลกบาลทั้งสี่ … |
| 15 | แลอิฯน์รฯตาทิราชบนัตาล์โตย์โทต์นันฯจํไบยังฯมหาอุบภฯิจี แลอินัตฺราทิราชปนัตาลัโตยัโทตันฺนัจํไปยฺงัมหาอุปฺภิจี |
แลอินทราธิราชบันดาล โดยโทษนั้นจม ไปยังมหาอพิจี |
| 16 | ณรกัตูตตฯงเทพทนธฯ์นน์เทิน์ อนจฯีง์ทานฯผูเบิยรนน์จง ณรกัตูตฺตงเทพทนฺัธนนัเทินั อนฺจีงัทาฺนผูเปิยรนนัจง |
นรก ดูดัง เทพทัณฑ์ นั้นเทอญ อนึ่งจงท่านผู้เบียน นั้นจง |
| 17 | เถิง์แกกรรมบรุ์จก์ขีรอฯยฯฯ์นย์อน์นิง์โจรบลฯน์ทาวฯรฯพะ เถิงัแกกรรมบรุัจกัขีรฺอฺยันยัอนันิงัโจรปฺลนัทาฺวพฺระ |
ถึงแก่กรรมบ่รู้จักกี่ร้อยนัย อนึ่งโจรปล้นท้าวพระ |
| 18 | ญาฤๅบตูไฝย์ไหมฯยไบ์นย์นําจง์จ่เฃฃบ์ชิวาเอาฯ ญาฤๅปตูไฝยัไหฺมยไปันยันําจงัจ่เฃฃปัชิวาเอา |
ยารื้อ ประตูไฟไหม้ไปในน้ำจงจระเข้ขบ ชีวาเอา |
| 19 | ผิไบบ่าจง์งูขบ์ชางฯแทง์เสีย์เอาฯชีพีสริะรา ผิไปป่าจงังูขบัชาฺงแทงัเสียัเอาชีพีสริะรา |
ผิไปป่าจงงูขบช้างแทงเสียเอาชีวี สรีระ |
| 20 | บต์นน์บาบจงตกแกผูเบียรนารฯพะเจานน์เทิน บดันนับาปจงตกแกผูเบียรนาพฺระเจานนัเทิน |
บัดนั้น บาปจงตกแก่ผู้เบียนนาพระเจ้า นั้นเทอญ |
| 21 | บุรุสสฯบุคคฯลผูไตผูนิง์แลอนุเมาทนาว่าสาธุ ๆ ตี ปุรุสฺสปุคฺคลผูไตผูนิงัแลอนุเมาทนาว่าสาธุ ๆ ตี |
บุรุษบุคคลผู้ใดผู้หนึ่งแล อนุโมทนา ว่าสาธุๆ ดี |
| 22 | ตีแลจง์ทานฯผูนน์มีอายุญินพน์บีจง์สํรฯมิทีธฯสิริว … ดีแลจงัทาฺนผูนนัมีอายุญินพนัปีจงัสํมฺริทฺธีสิริว … |
ดีแล จงท่านผู้นั้นมีอายุยืนพันปี จงสัมฤทธิ์สิริว … |
| 23 | สมบฯติตฯจง์มีรูบ์สมปฯต์ญิงกาวฯเทพตามานุสสฯ สมฺปตฺติจงัมีรูปัสมฺปตัญิงกาฺวเทพตามานุสฺส |
สมบัติ จงมีรูปสมบัติยิ่งกว่าเทพดามนุษย์ |
| 24 | … ราชจง์ไตไบสวรรคเทิน์ เอากขุนแกว ขุน … ราชจงัไตไปสวรรคเทินั ออกขุนแกว ขุน |
… ราชจงสวรรค์เทอญ ออกขุนแก้ว ขุน |
| 25 | … ขุน์โทง์รก์สฯาหิมฯน์ … … ขุนัโทงัรกัฺสาหฺมินั … |
… ขุนทองรักษา หมื่น … |
| ผู้กำหนด | อายุที่ให้ | เทียบกับจารึกพ่อขุนรามคำแหง (พ.ศ. 1835 / ค.ศ. 1292) |
|---|---|---|
| ป้ายพิพิธภัณฑ์พุกาม และมยินซานในคลิป | สมัยพุกาม คริสต์ศตวรรษที่ 12–13 (ราว พ.ศ. 1644–1843) มยินซานบอกว่า "สันนิษฐานเอง" | เก่ากว่า |
| อาจารย์ฉ่ำ ทองคำวรรณ (พ.ศ. 2503 / ค.ศ. 1960) | ลักษณะตัวอักษรสมัย พ.ศ. 1900 (ค.ศ. 1357) | อ่อนกว่าราว 65 ปี |
| อาจารย์ก่องแก้ว วีระประจักษ์ (พ.ศ. 2556 / ค.ศ. 2013) | พุทธศตวรรษที่ 22 (ราวคริสต์ศตวรรษที่ 16–17) อักษรขอมอยุธยา ฐานข้อมูล ศมส. ลงว่าปลายพุทธศตวรรษ ส่วนอาจารย์วรณัยสรุปว่าต้นพุทธศตวรรษ | อ่อนกว่าราว 270–370 ปี |
| อาจารย์กังวล คัชชิมา (พ.ศ. 2561 / ค.ศ. 2018) | ใกล้เคียงกับ K.1006 ซึ่งมีอายุราว พ.ศ. 2126 (ค.ศ. 1583) | อ่อนกว่าราว 290 ปี |
| ผู้อ่าน | อักษรขอมไทย / คำปริวรรต | คำแปล |
|---|---|---|
| อาจารย์ฉ่ำ | ตแตนีนาหิมฯนราชบลต์รีขุนไถนาไส ตแตนีนาหฺมินราชปลดัรีขุนไถนาไส |
ต่อแต่นี้นาหมื่น, ราชปลัด หรือ ขุนไถ่นาใส่ |
| อาจารย์ก่องแก้ว | ตํแตน์นาหีมฯน์ราชมลตรี ข.น ไถนาไส ตํแตนันาหฺมีนัราชมลตรี ข.น ไถนาไส |
ต่อแดนนา หมื่นราชมนตรี ข.น ไถ่นาใส่ |
ติดตามอัปเดตของบล็อกได้ที่แฟนเพจ