φυβλαςのβλογ
บล็อกของ phyblas



ภาษามองโกลเบื้องต้น บทที่ ๒๗: การเติมหางคำนามที่อาจผันแล้วต่ออีกเพื่อให้เป็นรูปทำกับตัว
เขียนเมื่อ 2022/03/13 23:00
แก้ไขล่าสุด 2022/03/14 01:16
ต่อจากบทที่ ๒๖

ในบทนี้จะว่าด้วยเรื่องของการผันคำนามอีกรูปแบบหนึ่ง แต่ว่ารูปนี้ค่อนข้างพิเศษตรงที่ว่ามันสามารถผันต่อจากรูปอื่นที่ผันแล้วได้ และค่อนข้างเป็นเรื่องที่ซับซ้อนเพราะตีความเป็นภาษาไทยได้โดยตรงได้ยาก

การผันรูปนี้ไว้สำหรับชี้ว่าสิ่งนั้นมีความเกี่ยวข้องกับตัวเอง หรือเป็นของตัวเอง หรือทำอยู่กับตัวเองอยู่ ต่อจากนี้ไปจะเรียกสั้นๆว่า "รูปทำกับตัว"



การผันรูปทำกับตัว

ก่อนอื่นมาดูว่าผันอย่างไรกันก่อน

สำหรับการผันนั้นโดยทั่วไปแล้วก็คือเติมเสียงยาวต่อออกไปตามเสียงสระ แต่ถ้าลงท้ายด้วยสระเสียงยาวหรือสระประสมก็ให้แทรก г ลงไปด้วย

ตัวอย่าง

รูปเดิม รูปทำกับตัว
หนังสือ ном номоо
บ้านเกิด нутаг нутгаа
มีด хутга хутгаа
สกี цана цанаа
บุหรี่ тамхи тамхиа
ร่างกาย бие биеэ
ชีวิต амь амиа
ห้อง өрөө өрөөгөө

อย่างไรก็ตาม รูปนี้อาจมีการผันต่อจากรูปที่ผันเป็นรูปอื่นมาแล้วอีก ซึ่งโดยทั่วไปแล้วก็แค่เติมสระเสียงยาวต่อไปอีก แต่สำหรับรูปเจ้าของอาจมีการเติม х ไปด้วย ส่วนรูปร่วมกันจะแทรก г

เช่นลองดูคำว่า "หนังสือ" ном อาจผันดังนี้

รูปเดิม รูปทำกับตัว
รูปกรรมตรง номийг номийгоо
รูปเจ้าของ номын номынхоо
รูปเป้าหมาย номд номдоо
รูปที่มา номоос номоосоо
รูปวิธีการ номоор номоороо
รูปร่วมกัน номтой номтойгоо

คำว่า "ชีวิต" амь

รูปเดิม รูปทำกับตัว
รูปกรรมตรง амийг амийгаа
รูปเจ้าของ амины аминыхаа
รูปเป้าหมาย аминд аминдаа
รูปที่มา аминаас аминаасаа
รูปวิธีการ амиар амиараа
รูปร่วมกัน амьтай амьтайгаа

คำว่า "ห้อง" өрөө

รูปเดิม รูปทำกับตัว
รูปกรรมตรง өрөөг өрөөгөө
รูปเจ้าของ өрөөн өрөөнөө
รูปเป้าหมาย өрөөд өрөөдөө
รูปที่มา өрөөгөөс өрөөгөөсөө
รูปวิธีการ өрөөгөөр өрөөгөөрөө
รูปร่วมกัน өрөөтэй өрөөтэйгээ



การใช้คำนามที่ผันเป็นรูปทำกับตัว

ต่อไปมาดูวิธีการใช้

โดยทั่วไปแล้วจะใช้กับคำนามที่มีความเกี่ยวข้องกับตัวเอง โดยจะผันต่อจากรูปที่ผัน

би түүнийг багшаасаа асуувบี ทูนีก ชักชาซา อาโซว.
ฉันถามคุณครู (ของตัวเอง) เรื่องนั้น
чи хүүтэйгээ явж байна ууชี ฮูเทย์เก เยาจ์ ไบ โน
เธอมากับลูกชาย (ของตัวเธอเอง) ใช่ไหม?

ในตัวอย่างนี้ ประโยคแรกถามจาก "ครู" багш ดังนั้นจึงผันเป็นรูปที่มาก่อน багшаас แล้วต้องการบอกว่าคุณครูนั้นมีความเกี่ยวพันใกล้ชิดกับตัวเองก็เลยผันต่อเป็นรูปทำกับตัว

ส่วนประโยคหลังมากับ "ลูกชาย" хүү จึงผันเป็นรูปร่วมกัน хүүтэй และลูกชายก็เป็นลูกชายของตัวเองจึงผันต่อไปเป็นรูปทำกับตัว

หรือใช้กับอะไรที่อยู่ในการควบคุมของตัวเอง เช่น

одоо цонхоо хаах ууออดอ ช็องฮ์ ฮา โฮ?
ตอนนี้จะปิดหน้าต่าง (ที่ตัวเองคุมอยู่) ไหม?
цонхช็องฮ์ = หน้าต่าง   хаахฮาฮ์ = ปิด

ถ้ามีคำนามที่เกี่ยวข้องกับตัวเองอยู่หลายอย่างก็ผันทั้งหมดเลย

чи гэрээсээ машинаа гаргав ууชี เกเรเซ มาชินา การ์กา โว?
เธอขับรถ (ตัวเอง) จากบ้าน (ตัวเอง) หรือ?

เพียงแต่ว่าในที่นี้จริงๆแล้ว "รถ" машин นั้นเป็นกรรมตรง จริงๆควรจะผันรูปกรรมตรงก่อนด้วย แต่การผันเป็นรูปกรรมนั้นมักจะถูกละไว้ จึงผันจากเดิมเลย ส่วน "บ้าน" гэр นั้นผันเป็นรูปที่มา คือ гэрээс แล้วจึงผันต่อ

ตัวอย่างอื่นๆ


Та одоо гэртээ байна ууทา ออดอ เกร์เท ไบ โน?
ตอนนี้คุณอยู่ที่บ้าน (ตัวเอง) ไหม?
Чи өнөөдөр аавынхаа машинаар ชี โอโนโดร์ ออวีงฮา มาชินาร์явж байна ууเยาจ์ ไบ โน?
วันนี้เธอมาด้วยรถของพ่อ (เธอเอง) หรือ?
би хүүгээрээ бахархаж байнаบี ฮูเกเร บาฮาร์ฮัจ ไบน์.
ฉันภูมิใจในลูกชาย (ตัวเอง)
би чамайгаа үгүйлж байнаบี ชาไมกา อุกุยลจ์ ไบน์.
ฉันคิดถึงเธอ (ที่เป็นของฉัน)
бахархахบาฮาร์ฮาฮ์ = ภูมิใจ   үгүйлэхอุกุยเลฮ์ = คิดถึง

การผันรูปนี้ใช้บ่อย ปรากฏขึ้นได้ในประโยคทั่วไปเวลาคุยภาษามองโกล การใช้จะทำให้ประโยคดูเป็นธรรมชาติขึ้น แต่จริงๆแล้วนี่เป็นเรื่องที่ยาก เพราะว่าในภาษาไทยไม่มีวิธีการพูดแบบนี้

ในที่นี้หากจะให้พยายามแปลโดยเน้นความหมายว่า "กับตัวเอง" แบบนี้ตลอดกลับจะดูผิดธรรมชาติ ดังนั้นในตัวอย่างต่อไปถึงจะมีการใช้คำนามที่ผันเป็นรูปทำกับตัวก็จะไม่อุตส่าห์ไปแปลแบบเน้นความหมายตรงนั้น แต่ให้สังเกตและเข้าใจเอาเองว่ามันมีการผันเป็นรูปนี้เกิดขึ้น



อ่านต่อ บทที่ ๒๘


-----------------------------------------

囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧囧

ดูสถิติของหน้านี้

หมวดหมู่

-- ภาษาศาสตร์ >> เรียนภาษา
-- ภาษาศาสตร์ >> ภาษามองโกล

ไม่อนุญาตให้นำเนื้อหาของบทความไปลงที่อื่นโดยไม่ได้ขออนุญาตโดยเด็ดขาด หากต้องการนำบางส่วนไปลงสามารถทำได้โดยต้องไม่ใช่การก๊อปแปะแต่ให้เปลี่ยนคำพูดเป็นของตัวเอง หรือไม่ก็เขียนในลักษณะการยกข้อความอ้างอิง และไม่ว่ากรณีไหนก็ตาม ต้องให้เครดิตพร้อมใส่ลิงก์ของทุกบทความที่มีการใช้เนื้อหาเสมอ

สารบัญ

รวมคำแปลวลีเด็ดจากญี่ปุ่น
มอดูลต่างๆ
-- numpy
-- matplotlib

-- pandas
-- manim
-- opencv
-- pyqt
-- pytorch
การเรียนรู้ของเครื่อง
-- โครงข่าย
     ประสาทเทียม
ภาษา javascript
ภาษา mongol
ภาษาศาสตร์
maya
ความน่าจะเป็น
บันทึกในญี่ปุ่น
บันทึกในจีน
-- บันทึกในปักกิ่ง
-- บันทึกในฮ่องกง
-- บันทึกในมาเก๊า
บันทึกในไต้หวัน
บันทึกในยุโรปเหนือ
บันทึกในประเทศอื่นๆ
qiita
บทความอื่นๆ

บทความแบ่งตามหมวด



ติดตามอัปเดตของบล็อกได้ที่แฟนเพจ

  ค้นหาบทความ

  บทความแนะนำ

ตัวอักษรกรีกและเปรียบเทียบการใช้งานในภาษากรีกโบราณและกรีกสมัยใหม่
ที่มาของอักษรไทยและความเกี่ยวพันกับอักษรอื่นๆในตระกูลอักษรพราหมี
การสร้างแบบจำลองสามมิติเป็นไฟล์ .obj วิธีการอย่างง่ายที่ไม่ว่าใครก็ลองทำได้ทันที
รวมรายชื่อนักร้องเพลงกวางตุ้ง
ภาษาจีนแบ่งเป็นสำเนียงอะไรบ้าง มีความแตกต่างกันมากแค่ไหน
ทำความเข้าใจระบอบประชาธิปไตยจากประวัติศาสตร์ความเป็นมา
เรียนรู้วิธีการใช้ regular expression (regex)
การใช้ unix shell เบื้องต้น ใน linux และ mac
g ในภาษาญี่ปุ่นออกเสียง "ก" หรือ "ง" กันแน่
ทำความรู้จักกับปัญญาประดิษฐ์และการเรียนรู้ของเครื่อง
ค้นพบระบบดาวเคราะห์ ๘ ดวง เบื้องหลังความสำเร็จคือปัญญาประดิษฐ์ (AI)
หอดูดาวโบราณปักกิ่ง ตอนที่ ๑: แท่นสังเกตการณ์และสวนดอกไม้
พิพิธภัณฑ์สถาปัตยกรรมโบราณปักกิ่ง
เที่ยวเมืองตานตง ล่องเรือในน่านน้ำเกาหลีเหนือ
ตระเวนเที่ยวตามรอยฉากของอนิเมะในญี่ปุ่น
เที่ยวชมหอดูดาวที่ฐานสังเกตการณ์ซิงหลง
ทำไมจึงไม่ควรเขียนวรรณยุกต์เวลาทับศัพท์ภาษาต่างประเทศ

ไทย

日本語

中文